Wydarzenia  | Forum Ekonomiczne | Politechnika Śląska

Tegoroczne hasło – Architektura nowego porządku – stabilność w czasach zmian – dobrze oddawało atmosferę wydarzenia. W Karpaczu rozmawiano nie tylko o tym, jak zmienia się świat, ale przede wszystkim o tym, jak przygotować się na kolejne zmiany.

Karpacz na trzy dni stolicą rozmowy o gospodarce

We wrześniu Karpacz ponownie znalazł się w centrum uwagi środowisk gospodarczych Europy Środkowo-Wschodniej. Hotel Gołębiewski, będący główną przestrzenią tegorocznego Forum, przez trzy dni wypełniały dyskusje, spotkania bilateralne i rozmowy kuluarowe.

Skala wydarzenia była widoczna niemal na każdym kroku. Ponad 500 punktów programu oznaczało równoległe debaty poświęcone najważniejszym wyzwaniom stojącym dziś przed gospodarką i społeczeństwem. Obok przedstawicieli administracji publicznej i największych przedsiębiorstw pojawili się eksperci, naukowcy, samorządowcy oraz reprezentanci instytucji i organizacji społecznych.

Ta różnorodność jest jednym z największych atutów Forum. W Karpaczu spotykają się bowiem nie tylko osoby reprezentujące różne sektory gospodarki, ale również różne perspektywy patrzenia na zachodzące zmiany.

W programie Forum znalazła się prezentacja dziewiątej edycji Raportu SGH i Forum Ekonomicznego, poświęconego wyzwaniom stojącym przed Polską i Europą Środkowo-Wschodnią. Ten wątek dobrze wyznaczał kierunek tegorocznych rozmów: stabilność coraz mniej oznacza utrzymanie dotychczasowego porządku, a coraz bardziej zdolność gospodarki i instytucji do funkcjonowania w warunkach ciągłej zmiany.

Politechnika Śląska w Karpaczu. Od finansowania nauki po technologie kosmiczne

Wyraźnym śląskim akcentem XXXV Forum Ekonomicznego była obecność Politechniki Śląskiej. Rektor uczelni prof. Marek Pawełczyk uczestniczył w kilku debatach poświęconych przyszłości polskiej nauki, finansowaniu szkolnictwa wyższego, konkurencyjności uczelni oraz wykorzystaniu ich potencjału w rozwoju nowych technologii i gospodarki.

Jedną z nich była debata „Nauka jako inwestycja strategiczna państwa. Jaki kontrakt finansowy dla polskich uczelni?”. Przy jednym stole spotkali się przedstawiciele czołowych polskich uczelni oraz administracji odpowiedzialnej za szkolnictwo wyższe. Obok rektora Politechniki Śląskiej w dyskusji uczestniczyli m.in. rektorzy Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Jagiellońskiego i Politechniki Wrocławskiej oraz przedstawicielka Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Rozmowa koncentrowała się na stabilności finansowania uczelni, rosnących kosztach prowadzenia badań i kształcenia oraz potrzebie stworzenia długofalowych warunków rozwoju polskiej nauki. Dyskutowano również o tym, jak budować system, który pozwoli uczelniom nie tylko utrzymywać potencjał badawczy, ale skutecznie konkurować o najlepszych naukowców, studentów i międzynarodowe projekty. Nauka była tu przedstawiana nie tylko jako element wydatków publicznych, ale jako inwestycja przekładająca się na innowacyjność gospodarki, rozwój technologii i konkurencyjność kraju.

Z kopalni Wujek w stronę kosmosu

Obecność Politechniki Śląskiej w Karpaczu miała również bardzo konkretny, regionalny wymiar. Jedną z najciekawszych z perspektywy Śląska dyskusji był panel „Z głębi ziemi w kosmos. Czy kopalnia Wujek stanie się centrum technologii kosmicznych?”. W debacie uczestniczyli m.in. prof. Marek Pawełczyk, prof. Jakub Nalepa z Politechniki Śląskiej, polski astronauta Sławosz Uznański-Wiśniewski oraz dr Tomasz Rożek.

Punktem wyjścia do rozmowy była koncepcja wykorzystania terenów związanych z kopalnią Wujek do stworzenia centrum technologii kosmicznych. To szczególnie ciekawy przykład tego, jak może zmieniać się sposób myślenia o transformacji regionu. Miejsce jednoznacznie kojarzone z górniczą historią Śląska może w przyszłości stać się przestrzenią rozwoju zaawansowanych technologii, sztucznej inteligencji i rozwiązań związanych z sektorem kosmicznym.

Oba wątki dobrze pokazywały rolę, jaką uczelnie techniczne mogą odegrać w gospodarczej transformacji regionu. Z jednej strony potrzebują stabilnych warunków do prowadzenia badań i kształcenia specjalistów, z drugiej same stają się zapleczem nowych gałęzi gospodarki. W przypadku Śląska ta zależność jest szczególnie widoczna. Przemysłowe doświadczenie regionu nie musi być jedynie częścią jego historii. Może stać się fundamentem kolejnego etapu rozwoju.

Od geopolityki do sztucznej inteligencji

Jednym z najważniejszych tematów tegorocznych rozmów była szeroko rozumiana odporność gospodarcza. W świecie rosnącej niepewności geopolitycznej, presji technologicznej i zmieniających się łańcuchów dostaw stabilność przestaje oznaczać brak zmian. Coraz częściej oznacza zdolność przedsiębiorstw i instytucji do szybkiego reagowania na zmieniające się warunki.

W programie Forum mocno wybrzmiały kwestie bezpieczeństwa, konkurencyjności europejskiej gospodarki, transformacji energetycznej oraz nowych technologii. Sztuczna inteligencja pojawiała się w nich coraz częściej jako temat polityki gospodarczej. Panel „Scaling Europe’s AI Ambition: From AI Factories to AI Gigafactories” dotyczył tego, jak Europa może skalować swoje możliwości w tym obszarze, a na jego planszy wymieniono wiceministrów z Polski, Czech i Litwy. Osobna debata, 8 września, poświęcona była cyfrowemu państwu przyszłości i temu, jak budować nowoczesną administrację we współpracy z biznesem i nauką.

To jedna z istotnych zmian widocznych podczas tegorocznego Forum. Rozmowa o technologii coraz rzadziej sprowadza się do pytania, czy firmy będą wykorzystywać AI. Znacznie częściej dotyczy tego, w jaki sposób zrobią to skutecznie, bezpiecznie i z korzyścią dla swojej konkurencyjności.

Biznes potrzebuje przewidywalności

W centrum wielu dyskusji znalazła się również Europa i jej zdolność do konkurowania w coraz bardziej wymagającym otoczeniu międzynarodowym.

Dla przedsiębiorców stabilność oznacza dziś coś więcej niż przewidywalne wskaźniki gospodarcze. To również dostęp do energii, bezpieczeństwo infrastruktury, kompetentne kadry, sprawne regulacje i możliwość inwestowania w nowe technologie.

W Karpaczu było wyraźnie widać, że te obszary coraz silniej się ze sobą łączą. Decyzje dotyczące transformacji energetycznej wpływają na konkurencyjność przedsiębiorstw. Rozwój sztucznej inteligencji zmienia rynek pracy. Demografia staje się jednym z kluczowych czynników determinujących potencjał gospodarczy. Z kolei kwestie bezpieczeństwa coraz częściej są analizowane również z perspektywy biznesowej.

Transformacja musi opłacać się także mieszkańcom

Jednym z ważnych tematów XXXV Forum Ekonomicznego była transformacja energetyczna i jej bezpośredni wpływ na gospodarkę oraz codzienne koszty ponoszone przez mieszkańców. W Karpaczu uczestniczyła w tych rozmowach minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska, która otworzyła debatę „Portfel Polaka a transformacja energetyczna, czyli przyszłość musi być podwójnie EKO”.

Minister zwracała uwagę, że transformacja nie może być rozpatrywana wyłącznie przez pryzmat celów środowiskowych. Ma przynosić również wymierne korzyści ekonomiczne: niższe koszty energii, większą niezależność energetyczną, nowe miejsca pracy i poprawę jakości życia. W tym kontekście wskazywała na rozwój odnawialnych źródeł energii, energetyki rozproszonej oraz magazynów energii, które mogą zwiększać niezależność gospodarstw domowych i ograniczać uzależnienie Polski od paliw kopalnych.

Ten wątek szczególnie mocno wybrzmiewa również z perspektywy Śląska, gdzie transformacja energetyczna nie jest abstrakcyjną dyskusją o przyszłości, lecz procesem już wpływającym na przemysł, rynek pracy, samorządy i mieszkańców. Pytanie nie dotyczy więc już tego, czy transformacja będzie następować, ale w jaki sposób przeprowadzić ją tak, aby koszty zmian nie przesłoniły ich gospodarczych i społecznych korzyści.

Najważniejsze rozmowy odbywają się poza sceną

Forum Ekonomiczne to jednak nie tylko oficjalne panele i wystąpienia. Równie istotną częścią wydarzenia pozostają rozmowy prowadzone pomiędzy nimi.

Korytarze hotelu, przestrzenie networkingowe i miejsca spotkań przez cały dzień były wypełnione przedstawicielami firm, instytucji i organizacji. Wymiana doświadczeń, krótkie rozmowy i nawiązywanie nowych kontaktów tworzyły drugi, mniej formalny wymiar Forum.

Z perspektywy reporterskiej właśnie ta część wydarzenia jest szczególnie interesująca. Obok oficjalnych deklaracji można było obserwować praktyczny wymiar biznesowego spotkania – rozmowy o inwestycjach, współpracy, nowych projektach i rozwiązaniach, które mogą odpowiedzieć na wyzwania zmieniającej się gospodarki.

Ważną częścią Forum były też strefy instytucji i uczelni. Swoje przestrzenie miały m.in. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej z Krajowym Planem Odbudowy, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego wraz z NCBR oraz Politechnika Warszawska ze strefą „Engineering the Future”.

To także pokazuje, dlaczego Forum od lat pozostaje jednym z najważniejszych wydarzeń gospodarczych w regionie. Jego wartość nie sprowadza się wyłącznie do liczby uczestników czy paneli. Istotą jest możliwość spotkania ludzi, którzy na co dzień podejmują decyzje mające wpływ na kierunek rozwoju firm, instytucji i całych sektorów gospodarki.

„Alfabet Millera” – polityka i gospodarka w bezpośredniej rozmowie

Wśród wydarzeń towarzyszących Forum znalazło się również spotkanie wokół książki „Alfabet Millera” Leszka Millera. Z reporterskiego punktu widzenia był to jeden z tych momentów, które pozwalają zobaczyć Forum z nieco innej perspektywy – bliższej bezpośredniej rozmowie niż formalnej debacie.

Spotkanie połączone z podpisywaniem książki szybko przerodziło się w żywą dyskusję o polskiej rzeczywistości. Pytania i komentarze uczestników dotyczyły zarówno doświadczeń autora z czasów pełnienia najwyższych funkcji publicznych, jak i współczesnej polityki, gospodarki oraz kierunku, w którym zmierza Polska i Europa.

„Alfabet Millera” stał się więc nie tylko książką, po którą można było sięgnąć podczas Forum, ale punktem wyjścia do szerszej rozmowy o najnowszej historii Polski i jej wpływie na dzisiejszą rzeczywistość.

Obserwując spotkanie z bliska, można było zauważyć, że tego rodzaju bezpośredni kontakt z zaproszonymi gośćmi jest ważnym elementem atmosfery Forum. Obok dużych debat i eksperckich paneli pozostaje bowiem miejsce na pytania zadawane bezpośrednio, wymianę poglądów i osobiste spotkania.

W programie towarzyszącym nie zabrakło też innych spotkań autorskich, m.in. rozmowy wokół książki „Azjatycka wielka gra”.

Stabilność nie oznacza powrotu do przeszłości

Hasło tegorocznej edycji Architektura nowego porządku – stabilność w czasach zmian można było odczytywać na wielu poziomach.

Nowy porządek gospodarczy nie jest jeszcze gotową konstrukcją. Dopiero powstaje pod wpływem zmian technologicznych, napięć geopolitycznych, transformacji energetycznej, procesów demograficznych i rosnącej roli bezpieczeństwa.

Dlatego jednym z najważniejszych wniosków płynących z Karpacza jest przekonanie, że stabilność nie musi oznaczać zachowania status quo. Dla biznesu może oznaczać przede wszystkim zdolność do funkcjonowania w warunkach ciągłej zmiany.

XXXV Forum Ekonomiczne zakończyło się 10 września, ale wiele rozpoczętych tam rozmów będzie miało swój ciąg dalszy już poza Karpaczem – w gabinetach zarządów, instytucjach publicznych, samorządach i podczas kolejnych spotkań biznesowych.

Karpacz po raz kolejny stał się więc nie tylko miejscem debaty o gospodarce, ale przestrzenią, w której można było obserwować kierunki jej przyszłej transformacji.

Relacja: Wiktoria Sypka