Czysta Rzeka zainaugurowała swoją 8. edycję w Częstochowie. Niedzielna społeczna akcja nad Stradomką była jedną z trzech ogólnopolskich inauguracji zaplanowanych na ten rok i zgromadziła blisko 200 uczestników.
Ekoperspektywy | Operacja Czysta Rzeka | Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach
Wspólne sprzątanie terenów zielonych po raz kolejny pokazało, że inicjatywa rozpoczęta w 2019 roku przekształciła się w jeden z największych w Polsce ruchów społecznych na rzecz środowiska.
Czysta Rzeka: oddolna energia i lokalni liderzy
Jak podkreśla Daniel Parol ze Sztabu Głównego, Operacja Czysta Rzeka od początku ma charakter oddolny.
– To jest akcja społeczna – działają w niej lokalni liderzy i społecznicy. W ubiegłym roku zgłosili się do nas przedstawiciele sztabu z Częstochowy, zapraszając nas, byśmy jedną z ogólnopolskich inauguracji zorganizowali właśnie tutaj. To pokazuje, jak silna jest lokalna społeczność – mówił Daniel Parol.
Co roku organizatorzy wybierają dwie–trzy lokalizacje dla wydarzeń o ogólnopolskim charakterze. Po inauguracji w Częstochowie kolejne odbędą się w Drohiczyn nad Bugiem oraz w Nowa Sól nad Odrą.
Skala projektu: tysiące akcji, tysiące ton
Operacja Czysta Rzeka rozpoczęła się jako inicjatywa skoncentrowana na sprzątaniu terenów nad Bugiem. Bardzo szybko do projektu zaczęły dołączać kolejne miejscowości.
– Po pierwszym roku mieliśmy ponad sto sztabów w różnych częściach kraju. Dziś po siedmiu edycjach to już prawie 100 tysięcy uczestników – wskazuje Daniel Parol.
W ubiegłym roku przeprowadzono ponad 1000 akcji lokalnych, podczas których zebrano 579 ton odpadów. Łącznie przez siedem edycji usunięto z terenów zielonych 2005 ton śmieci.
– To ogromna liczba. Ktoś próbował przeliczyć ją na kontenery morskie czy nawet ciężar Pałacu Kultury. Najważniejsze jednak, że te odpady nie zalegają już nad rzekami i w lasach – zaznacza organizator.
4,5 tony śmieci nad Stradomką
W Częstochowie miasteczko Operacji Czysta Rzeka rozpoczęło działalność o godz. 11:00. Po oficjalnym otwarciu uczestnicy odebrali pakiety startowe i ruszyli do sprzątania doliny Stradomki.
Efektem trzygodzinnej akcji było 68 worków szkła, 258 worków odpadów zmieszanych, ponad 700 kg odpadów wielkogabarytowych i 16 opon. Łącznie zebrano około 4,5 tony śmieci, a ostateczny wynik – według organizatorów – może sięgnąć 6 ton.
– Często są to pojedyncze odpady – butelki, puszki – które ktoś wyrzuca mimo że obok stoi kosz. Te pojedyncze rzeczy w skali czasu tworzą poważny problem – zauważa Daniel Parol.
Edukacja poprzez wspólne działanie
Hasło inicjatywy brzmi: „Spotkajmy się nad rzeką”. Organizatorzy podkreślają, że równie istotny jak efekt ekologiczny jest wymiar społeczny.
– Nie chodzi wyłącznie o to, żeby posprzątać. Chodzi o to, żeby wyciągnąć ludzi z domu i spędzić razem czas, robiąc coś dobrego dla swojego otoczenia – mówi Daniel Parol.
W akcjach coraz liczniej uczestniczą dzieci i młodzież.
– To najlepsza forma edukacji ekologicznej – poprzez działanie. Dzieci bardzo szybko przejmują dobre nawyki i później zwracają uwagę na to, co dzieje się wokół nich – dodaje.
Podczas częstochowskiej inauguracji obecne były także instytucje edukacyjne i służby ratownicze, w tym Politechnika Częstochowska, która prezentowała zagadnienia związane z jakością wody. Część integracyjna – w tym konkurs na najciekawsze „dziwne znalezisko” – nadała wydarzeniu lżejszy charakter.
Wspólna odpowiedzialność
Organizatorzy zwracają uwagę na dobrą współpracę z samorządami.
– Jeśli w mieście 200 osób z własnej woli wychodzi, żeby coś posprzątać, to trudno sobie wyobrazić brak wsparcia ze strony władz. Wystarczy podstawić kontener i odebrać odpady – podkreśla Daniel Parol.
Czysta Rzeka w Częstochowie pokazała, że inicjatywa ma wymiar znacznie szerszy niż jednorazowe sprzątanie. To platforma budowania lokalnych relacji i odpowiedzialności za wspólną przestrzeń. Rosnąca liczba sztabów i uczestników wskazuje, że formuła projektu pozostaje aktualna, a społeczne zaangażowanie w sprawy środowiska systematycznie się wzmacnia.
Z organizatorem wydarzenia rozmawiała Agnieszka Wójciak.
Publikację dofinansowano ze środków Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Za treści przedstawione w publikacji dofinansowanej ze środków WFOŚiGW w Katowicach odpowiedzialność ponosi Redakcja.
