W Akademii Śląskiej w Katowicach odbyło się spotkanie informacyjne poświęcone ofercie Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na rok 2026. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli samorządów, przedsiębiorców oraz organizacji pozarządowych, a jego głównym celem było przedstawienie kierunków finansowania oraz priorytetów, jakie WFOŚiGW przyjmuje na najbliższy rok.
Wydarzenia | Ekoperspektywy | Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach
Zgodnie z zapowiedziami zarządu, 2026 ma być „rokiem przełomowym” i wyraźnym etapem przyspieszenia transformacji środowiskowej w regionie.
Konsultacje i synergia z samorządem
Spotkanie otworzył prezes WFOŚiGW Mateusz Pindel, który podkreślił, że oferta na 2026 rok była przygotowywana przez cały 2025 rok w ścisłej współpracy z interesariuszami. Konsultacje z jednostkami samorządu terytorialnego, biznesem i sektorem społecznym miały zagwarantować, że programy Funduszu realnie odpowiadają na potrzeby regionu.
– 2026 rok w wykonaniu naszego funduszu będzie przełomowy i bardzo ambitny. Mamy rekordowy budżet, podkreślę to słowo rekordowy, bo ponad miliard złotych – mówił Mateusz Pindel prezes zarządu WFOŚiGW – Zapytacie państwo, czy to budżet marzeń. On nie może taki być, ale jest to budżet kompromisu i szczególnie odpowiadający na zielone priorytety – dodał.
Wicemarszałek Województwa Śląskiego Grzegorz Boski zwrócił uwagę na komplementarny charakter działań samorządu i WFOŚiGW. Jak podkreślił, instytucje te nie konkurują ze sobą, lecz wykorzystują efekt synergii, łącząc środki budżetowe z funduszami europejskimi. Taki model ma zwiększać skalę i efektywność realizowanych inwestycji proekologicznych.
– Te bardzo zrównoważone, ale wspólne działania będą miały bardzo dobry efekt i będziemy mogli naprawdę […] patrzeć w przyszłość z taką dumą, że to środowisko w województwie śląskim jest na bardzo dobrym poziomie i będziemy mogli w dobrej kondycji oddać je naszym dzieciom – podkreśla Grzegorz Boski wicemarszałek województwa śląskiego.
Rekordowy budżet i kluczowe priorytety
Najważniejszą informacją zaprezentowaną podczas spotkania był rekordowy budżet WFOŚiGW na 2026 rok. Fundusz będzie dysponował kwotą ponad 1 miliarda złotych – dokładnie 1,013 mld zł. Środki te zostaną skierowane na sześć głównych obszarów: transformację energetyczną, gospodarkę wodną, ochronę powierzchni ziemi, adaptację do zmian klimatu, gospodarkę odpadami oraz edukację ekologiczną i profilaktykę zdrowotną.
Istotnym elementem organizacyjnym będzie także cyfryzacja procesów. Rok 2026 ma być okresem testów hybrydowego systemu składania wniosków – zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej. Od 2027 roku WFOŚiGW planuje pełne przejście na obsługę cyfrową.
Transformacja energetyczna w centrum uwagi
Na transformację energetyczną przeznaczono 236 mln zł. W tej puli znalazły się zarówno kontynuowane, jak i nowe programy. „EkoWspólnota” zapewni wspólnotom mieszkaniowym wsparcie w termomodernizacji, oferując dotacje do 35 proc. lub nawet 100 proc. finansowania w formule pożyczka plus dotacja.
Program „OZE na start”, skierowany do przedsiębiorców, został rozszerzony o możliwość dofinansowania zakupu samochodów elektrycznych wraz z infrastrukturą ładowania i magazynami energii. Nowością są także spółdzielnie energetyczne – WFOŚiGW oferuje do 80 proc. wsparcia na ich utworzenie oraz do 70 proc. na inwestycje realizowane przez członków.
Fundusz zapowiada również przyspieszenie realizacji programu „Czyste Powietrze”, m.in. poprzez spotkania z włodarzami gmin, których celem jest usprawnienie procedur naboru. Kontynuowane będą także inicjatywy takie jak „Zamień piec na sieć”, „Ekoremiza” dla OSP oraz wsparcie dla podmiotów wrażliwych, w tym szkół i szpitali.
– Chcemy […] aby ten program nabrał takiej dynamiki, żeby jakość powietrza na terenie naszego województwa, ale również efektywność energetyczna budynków naszych mieszkańców stale się poprawiała, a rachunki za prąd były coraz mniejsze – podkreśla Mateusz Pindel – Wychodzimy na prostą i przyspieszamy. Chcemy być […] w każdej ze 167 gmin – dodał.
Edukacja ekologiczna, woda i bezpieczeństwo środowiskowe
Ponad 50 mln zł trafi na edukację ekologiczną i ochronę przyrody. Wśród programów znalazła się 12. edycja „Zielonej Pracowni” z podwyższonym dofinansowaniem do 60 tys. zł, „Ekopracownia pod chmurką” oraz pilotażowy „Ekoprzedszkolak”, wspierający tworzenie mini ogrodów botanicznych przy przedszkolach. Samorządy będą mogły sięgnąć po środki w ramach programu „Zielona Przestrzeń”, przeznaczonego na parki kieszonkowe i tereny zieleni.
W obszarze gospodarki wodnej WFOŚiGW stawia na bezpieczeństwo dostaw wody i modernizację infrastruktury. Nowy program, uruchamiany od marca, przewiduje dotacje do 30 proc. kosztów na wymianę sieci azbestowo-cementowych i modernizację ujęć wody. Kontynuowane będą także działania związane z usuwaniem azbestu oraz rozwój błękitno-zielonej infrastruktury.
Stabilne finansowanie i konkurs „Zielone Czeki”
Podczas spotkania omówiono również procedury finansowe. Fundusz oferuje elastyczne zabezpieczenia pożyczek, a dla stałych beneficjentów przewidziano uproszczenia. Spółki komunalne należące w 100 proc. do JST będą mogły uzyskać do 5 mln zł pożyczki z zabezpieczeniem wekslowym. Pożyczki mogą być także częściowo umarzane, pod warunkiem przeznaczenia środków na kolejne inwestycje ekologiczne.
Na zakończenie ogłoszono nową edycję konkursu „Zielone Czeki” z okazji Dnia Ziemi. W sześciu kategoriach laureaci otrzymają nagrody po 15 tys. zł, a wnioski będzie można składać do 16 marca 2026 roku.
Za treści zawarte w publikacji dofinansowanej ze środków WFOŚiGW w Katowicach odpowiedzialność ponosi Redakcja.
