23 marca 2026 roku w sosnowieckim Egzotarium odbyła się kolejna odsłona konferencji z cyklu „Kierunek – Zielona Transformacja 2026”.
Ekoperspektywy | Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach
Wydarzenie, zorganizowane przez WFOŚiGW w Katowicach, zgromadziło szerokie grono interesariuszy: przedstawicieli administracji rządowej, parlamentarzystów, samorządowców oraz ekspertów sektora energetycznego.
Głównym celem spotkania była pogłębiona debata nad wyzwaniami i kierunkami, jakie wyznacza transformacja energetyczna w obszarze ciepłownictwa w województwie śląskim.
Rekordowy budżet WFOŚiGW i nowe instrumenty wsparcia
Jednym z kluczowych punktów konferencji było wystąpienie prezesa WFOŚiGW w Katowicach, Mateusza Pindla, który przedstawił założenia finansowe Funduszu na 2026 rok. Budżet instytucji osiągnął rekordowy poziom 1,1 miliarda złotych, co stanowi wyraźny sygnał intensyfikacji działań na rzecz transformacji energetycznej i ochrony środowiska.
Środki WFOŚiGW zostaną przeznaczone na szeroki wachlarz działań, obejmujących m.in. transformację energetyczną i ochronę atmosfery, rozwój gospodarki wodno-ściekowej, ochronę powierzchni ziemi, edukację ekologiczną oraz działania związane z adaptacją do zmian klimatu i monitoringiem środowiska.
Wśród nowych instrumentów wsparcia szczególne zainteresowanie wzbudził program „OZE na start”, którego uruchomienie zaplanowano na 7 kwietnia 2026 roku. Po raz pierwszy w ofercie WFOŚiGW uwzględniono dofinansowanie do zakupu samochodów elektrycznych. Rozszerzono również wsparcie dla spółdzielni energetycznych oraz inwestycji w termomodernizację budynków wielorodzinnych w ramach programu EKO-PIĘTRO.
Istotnym elementem strategii Funduszu pozostaje także rozwój technologii wodorowych. Wodór, określany podczas konferencji jako „paliwo przyszłości”, ma odegrać znaczącą rolę w dekarbonizacji sektora energetycznego.
Transformacja energetyczna ciepłownictwa – kluczowe wyzwania
Centralnym punktem programu była debata ekspercka poświęcona dekarbonizacji systemów ciepłowniczych. Transformacja energetyczna w tym obszarze stanowi jedno z największych wyzwań dla regionu, który dysponuje najbardziej rozbudowaną siecią ciepłowniczą w Polsce – przekraczającą 3500 kilometrów. Z infrastruktury tej korzysta około 70% mieszkańców aglomeracji śląskiej.
Eksperci podkreślali, że do 2030 roku większość systemów ciepłowniczych musi uzyskać status systemów efektywnych energetycznie. Oznacza to konieczność realizacji kosztownych inwestycji modernizacyjnych oraz wdrażania innowacyjnych technologii.
Wśród kluczowych kierunków rozwoju wskazywano dywersyfikację źródeł ciepła, w tym wykorzystanie wielkoskalowych pomp ciepła, kotłów elektrodowych oraz ciepła odpadowego pochodzącego z przemysłu, kopalń czy oczyszczalni ścieków. Tego typu rozwiązania wpisują się w założenia gospodarki o obiegu zamkniętym oraz zwiększają efektywność wykorzystania zasobów.
Nie bez znaczenia pozostają również bariery regulacyjne i ekonomiczne. Uczestnicy debaty zwracali uwagę na rosnące koszty wynikające z systemu ETS2 oraz wzrost cen uprawnień do emisji CO2. Podkreślano także potrzebę stabilnych i przewidywalnych regulacji prawnych, które umożliwią efektywną certyfikację „zielonego ciepła” oraz przyspieszą proces inwestycyjny.
Cyfryzacja jako fundament zielonej transformacji
W kontekście transformacji energetycznej istotny głos zabrał wiceminister cyfryzacji Michał Gramatyka, wskazując na rosnącą rolę technologii cyfrowych w zarządzaniu systemami energetycznymi. Zaznaczył, że każda zmiana w kierunku zielonej energii jest jednocześnie zmianą cyfrową.
W praktyce oznacza to konieczność wdrażania zaawansowanych systemów analitycznych opartych na big data, które umożliwią optymalizację pracy sieci ciepłowniczych, zwiększenie ich efektywności oraz ograniczenie strat energii. Cyfryzacja staje się zatem nie tylko wsparciem, ale wręcz warunkiem skutecznej transformacji sektora.
Konsultacje i współpraca kluczem do skutecznych działań
Ważnym elementem konferencji były konsultacje dotyczące listy przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW na rok 2027. Przedstawiciele Funduszu zachęcali uczestników – w szczególności przedsiębiorców i samorządowców – do aktywnego udziału w procesie konsultacyjnym poprzez zgłaszanie swoich uwag i potrzeb.
Takie podejście ma na celu lepsze dopasowanie przyszłych programów finansowych do realnych wyzwań stojących przed beneficjentami. Termin składania propozycji upływa z końcem marca 2026 roku, co podkreśla pilność i znaczenie tego procesu.
Konferencja zakończyła się apelem o szeroką współpracę ponad podziałami. Podkreślono, że skuteczna transformacja energetyczna wymaga skoordynowanych działań administracji, biznesu i sektora naukowego. Równocześnie zwrócono uwagę na konieczność zachowania równowagi pomiędzy bezpieczeństwem energetycznym, akceptowalnymi kosztami dla mieszkańców a ambitnymi celami środowiskowymi.
Cykl „Kierunek – Zielona Transformacja 2026” będzie kontynuowany w kolejnych częściach województwa śląskiego, co pozwoli na jeszcze lepsze uwzględnienie specyfiki poszczególnych subregionów i ich indywidualnych potrzeb w procesie transformacji.
Za treści zawarte w publikacji dofinansowanej ze środków WFOŚiGW w Katowicach odpowiedzialność ponosi Redakcja.
