Wizyta ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego w Katowicach stała się okazją do przedstawienia jednej z najbardziej ambitnych koncepcji gospodarczych dla regionu – wykorzystania poprzemysłowej infrastruktury Śląska do rozwoju sektora kosmicznego.
Wydarzenia | Ministerstwo Finansów
Podczas konferencji prasowej zaprezentowano plany utworzenia Centrum Technologii Kosmicznych oraz Centrum Symulacji Osadnictwa Kosmicznego na terenie dawnej kopalni „Wujek”. Projekt ma być jednym z nowych impulsów rozwojowych dla regionu w okresie transformacji gospodarczej.
W wydarzeniu, które odbyło się w poniedziałek 3 sierpnia 2026 roku, uczestniczyli minister finansów i gospodarki Andrzej Domański, marszałek województwa śląskiego Wojciech Saługa, prezydent Katowic Marcin Krupa oraz przedstawiciele Banku Gospodarstwa Krajowego. Rozmowy koncentrowały się na możliwościach finansowania inwestycji oraz budowaniu nowych przewag konkurencyjnych Śląska.
Minister Domański: Centrum Technologii Kosmicznych w miejscu dawnej kopalni „Wujek”
Najważniejszym elementem wizyty ministra Domańskiego było przedstawienie koncepcji stworzenia Centrum Symulacji Osadnictwa Kosmicznego (alternatywna nazwa: Centrum Technologii Kosmicznych). Projekt zakłada wykorzystanie infrastruktury likwidowanej kopalni „Wujek” jako przestrzeni do prowadzenia badań, testowania innowacyjnych rozwiązań oraz symulowania warunków, z jakimi mierzą się uczestnicy misji kosmicznych.
Założenia projektu przygotowane zostały z inicjatywy dr. Tomasza Rożka, popularyzatora nauki i eksperta zajmującego się tematyką nowych technologii. Pomysł zakłada połączenie potencjału naukowego, przemysłowego oraz doświadczenia Śląska w zarządzaniu dużymi projektami infrastrukturalnymi.
Minister Domański podkreślał, że region posiada wszystkie kluczowe zasoby potrzebne do realizacji takiej inwestycji – rozwiniętą infrastrukturę, uczelnie techniczne, zaplecze badawcze oraz wysoko wykwalifikowane kadry.
– To nie jest projekt ratunkowy, ale projekt biznesowy. Centrum Technologii Kosmicznych w Katowicach ma być kolejnym silnikiem wzrostu gospodarczego Polski. Dzisiaj szukamy nowych przewag konkurencyjnych i nowych sektorów, które będą napędzać polską gospodarkę w kolejnych dekadach. Śląsk ma ogromny potencjał – infrastrukturę, zaplecze naukowe i wykwalifikowane kadry. Naszym zadaniem jest wykorzystać te atuty i stworzyć przestrzeń dla rozwoju przemysłu kosmicznego – powiedział minister finansów i gospodarki Andrzej Domański.
Jak zaznaczył, projekt nie powinien być traktowany jako forma rekompensaty za wygaszanie tradycyjnego przemysłu, lecz jako inwestycja biznesowa i nowy „silnik wzrostu” polskiej gospodarki.
Finansowanie nowych technologii i wsparcie inwestycji
Podczas spotkania przedstawiono także konkretne instrumenty finansowe, które mają wspierać rozwój sektora kosmicznego oraz inwestycji samorządowych. Jednym z najważniejszych zapowiedzianych działań było utworzenie funduszu dla sektora kosmicznego o wartości 500 mln zł. Środki mają trafiać do polskich spółek rozwijających technologie związane z przemysłem kosmicznym.
Istotnym elementem finansowania transformacji ma być również oferta Banku Gospodarstwa Krajowego. Bank zapowiedział uruchomienie wieloletniego programu finansowania infrastruktury samorządowej, obejmującego nawet 50-letni okres finansowania. Program ma zapewnić samorządom dostęp do kapitału na preferencyjnych warunkach oraz większą elastyczność w realizacji strategicznych projektów.
Dodatkowym źródłem środków pozostaje Fundusz Chrobry, dysponujący ponad 7 mld zł na inwestycje kapitałowe. Szczególne znaczenie mają mieć projekty z obszaru technologii dual-use, czyli rozwiązań wykorzystywanych zarówno w sektorze cywilnym, jak i obronnym.
W Katowicach ma zostać powołana spółka celowa odpowiedzialna za przygotowanie projektu. Minister Domański nie wykluczył, że po opracowaniu szczegółowego studium wykonalności w przedsięwzięcie może zaangażować się również administracja państwowa.
Nowy kierunek transformacji gospodarczej Śląska
Władze regionu podkreślały, że rozwój technologii kosmicznych może stać się kolejnym etapem przemiany gospodarczej Śląska. Prezydent Katowic Marcin Krupa wskazywał, że region stoi przed kolejną rewolucją technologiczną, która może otworzyć zupełnie nowe perspektywy rozwoju.
Z kolei marszałek województwa śląskiego Wojciech Saługa zaznaczał, że Śląsk nie chce być postrzegany wyłącznie przez pryzmat historii przemysłu ciężkiego czy turystyki. Ambicją regionu jest stworzenie miejsca, w którym rozwijane będą najbardziej zaawansowane technologie.
– Śląsk ma ogromny potencjał i cały czas szuka swojego pomysłu na transformację. Technologie kosmiczne, badania i osadnictwo kosmiczne to kierunki, które na świecie dynamicznie się rozwijają. Chcemy wykorzystać nasze atuty – firmy działające w regionie, potencjał naukowy oraz infrastrukturę poprzemysłową, w tym likwidowane kopalnie, które mogą stać się miejscem prowadzenia badań i testowania nowych rozwiązań. To nie powinien być wyłącznie projekt regionalny, ale przedsięwzięcie, z którego dumna będzie cała Polska. Jesteśmy dopiero na początku tej drogi, ale mamy ambicję stworzyć na Śląsku przestrzeń dla najnowocześniejszych technologii i biznesu – powiedział Wojciech Saługa, marszałek województwa śląskiego.
Projekt Centrum Technologii Kosmicznych wpisuje się w szerszy proces transformacji gospodarczej województwa śląskiego, którego celem jest budowanie nowych sektorów przemysłu, rozwój innowacji oraz tworzenie miejsc pracy opartych na wiedzy.
