Bielsko-Biała oficjalnie rozpoczęła swoją kadencję jako pierwsza Polska Stolica Kultury. Uroczysta inauguracja, z udziałem Marty Cienkowskiej, ministry kultury i dziedzictwa narodowego oraz prezydenta Bielska-Białej Jarosława Klimaszewskiego zgromadziła mieszkańców, artystów i przedstawicieli władz samorządowych.
Wydarzenie to symbolicznie otworzyło rok pełen artystycznych inicjatyw pod hasłem „Tkamy dobrostan”.
– Bardzo się cieszę, że po raz pierwszy w historii mamy Polską Stolicę Kultury. I muszę wam powiedzieć, że to, co dziś zobaczyliśmy, to jest początek. Przed nami cały rok niesamowitych wydarzeń kulturalnych, które czekają na mnie, ale przede wszystkim na was, na wszystkich mieszkańców Bielska‑Białej. Ogromnie się z tego cieszę – mówiła ze sceny podczas inauguracyjnego koncertu Evviva l’arte na Placu Ratuszowym ministra kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska.
– Gdy Bielsko‑Biała, gdy mieszkańcy tego miasta, bo o was tu mowa, staraliście się o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury, zobaczyliśmy w ministerstwie wasz potencjał, zobaczyliśmy to, co chcecie nam pokazać, co chcecie pokazać Polsce i Europie. Po czym doszliśmy do wniosku, że nie możemy podjąć innej decyzji, tylko spróbować dać wam chociaż ułamek tego, co będzie dla was zwycięstwem, zwycięstwem waszej lokalnej kultury, tej niesamowitej kultury i tożsamości, którą tu macie na miejscu – mówiła Marta Cienkowska.
– To, co jest unikalne dla tego miasta, to zaangażowanie społeczne, instytucje kultury, których są dziesiątki, kilkanaście domów kultury – najwięcej w całej Polsce – i to, jak dużo organizacji pozarządowych pracuje w sektorze kultury. I powiem wam jedno – wam się to po prostu należało – podsumowała.
Polska Stolica Kultury 2026 – wizja miasta dialogu i współpracy
Hasło przewodnie programu – „Tkamy dobrostan” – odwołuje się do tożsamości Bielska-Białej, miasta o włókienniczych korzeniach, które dziś staje się przestrzenią spotkania tradycji, nowoczesności i wspólnoty. Ideą projektu jest stworzenie sieci współpracy między środowiskami kultury, biznesu, edukacji i mieszkańców, by wspólnie budować dobrostan społeczny i kulturowy.
Projekt „Polskie Stolice Kultury 2026–2028” jest jednym z 58 priorytetów polityki rządu. Finansowanie przedsięwzięcia pochodzi z budżetu państwa, samorządów, a także z funduszy norweskich i EOG w ramach czwartej edycji programów wdrażanych w Polsce.
Ceremonia otwarcia Polskiej Stolicy Kultury w Bielsku-Białej
Inauguracja Polskiej Stolicy Kultury Bielsko-Biała 2026 miała charakter wielowymiarowego widowiska, w którym połączono sztukę, muzykę i dziedzictwo lokalne. Ceremonia składała się z trzech głównych części.
Korowody taneczne na Placu Wojska Polskiego
Pierwszym akcentem obchodów były barwne korowody taneczne, które wyruszyły z czterech punktów miasta: Starego Rynku, Liceum Ogólnokształcącego im. Władysława Kopalińskiego, parkingu miejskiego przy ul. Paderewskiego oraz przejścia podziemnego przy ul. 11 listopada. W widowiskowych pochodach uczestniczyły m.in. Orkiestra Morskiego Oddziału Straży Granicznej w Gdańsku, formacja Walimy w Kocioł, Fiat 126p, Orkiestra Dęta Bielskiego Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej, a także artyści uliczni, szczudlarze i żonglerzy. Punktem kulminacyjnym było wspólne zatańczenie poloneza na Placu Wojska Polskiego – symbolicznego gestu wspólnoty i otwarcia roku kulturalnego.
Koncert „Evviva l’arte” – dialog tradycji i nowoczesności
Drugim punktem programu był plenerowy koncert „Evviva l’arte” na Placu Ratuszowym. Bielską Orkiestrą Kameralną dyrygował Mateusz Wałach, a towarzyszył jej DJ Michał Sandecki. Wystąpili znani artyści polskiej sceny, m.in. Urszula Dudziak, Kamil Bednarek, Andrzej Krzywy, Adam Nowak, Beata Bednarz, Beata Przybytek, Iwona Loranc, Andrzej Lampert, Wojciech Myrczek i inni.
Na fasadach kamienic pojawiły się spektakularne wizualizacje, ukazujące wielowarstwową historię Bielska-Białej – od przemysłowych korzeni po współczesne oblicze miasta sztuki.
Gala w Cavatina Hall – muzyczny hołd tradycji
Wieczorną część obchodów zwieńczyła gala w Cavatina Hall – jednej z najnowocześniejszych sal koncertowych w Europie. Orkiestra Teatru Polskiego La Nostra Banda wykonała „Mazura” z opery Halka Stanisława Moniuszki, a pianista Mateusz Dubiel zaprezentował koncert fortepianowy e-moll Fryderyka Chopina. Kulminacją wydarzenia był „Poemat Symfoniczny” Jacka Obstarczyka – muzyczna opowieść o historii i tożsamości miasta, łącząca elementy klasyki, jazzu i folkloru góralskiego z industrialnymi motywami włókienniczej przeszłości.
Polska Stolica Kultury 2026 – świętowanie przez cały rok
Rok Polskiej Stolicy Kultury w Bielsku-Białej zapowiada się wyjątkowo intensywnie. W programie znalazło się ponad sto wydarzeń artystycznych – zarówno nowych, jak i dobrze znanych z miejskiego kalendarza.
W ramach PSK 2026 odbędą się m.in. Bielska Zadymka Jazzowa, Międzynarodowy Festiwal Sztuki Lalkarskiej, Festiwal Gitarowy, Festiwal Mała Czarna, Jesień Jazzowa oraz Festiwal Kompozytorów Polskich – każde z nich wzbogacone o specjalne edycje dedykowane idei PSK.
Nowe wydarzenia w kalendarzu kulturalnym
W czerwcu zaplanowano Wędrujący Festiwal, promujący odpowiedzialność ekologiczną i współzależność człowieka z naturą. Festiwal ma łączyć polskie miasta – stolice kultury – we wspólnym przesłaniu troski o środowisko i lokalne dziedzictwo.
Również w czerwcu odbędzie się pierwsza edycja Preisner Scoring Competition – międzynarodowego konkursu kompozytorskiego dla młodych twórców muzyki filmowej, zainicjowanego przez Zbigniewa Preisnera, wybitnego kompozytora i mieszkańca Bielska-Białej.
Promenada Kultury i opera pod gwiazdami
W sierpniu ulica Zamkowa zamieni się w Miejską Promenadę Kultury, zamkniętą dla ruchu na cztery weekendy i jeden tydzień. Na mieszkańców i turystów czekać będą warsztaty, koncerty, strefa chilloutu, potańcówki i pikniki rodzinne. Zwieńczeniem wakacyjnego cyklu będzie plenerowa opera „Carmen” w wykonaniu Teatru Polskiego – spektakl, który połączy teatr, muzykę i przestrzeń miejską.
fot. UM Województwa Śląskiego
