Nowoczesne spalarnie odpadów przemysłowych należą dziś do najbardziej zaawansowanych technologicznie i rygorystycznie kontrolowanych obiektów. Mimo to inwestycje tego typu wciąż wywołują społeczne sprzeciwy. O technologiach oczyszczania spalin, systemach monitoringu emisji, roli spalarni w gospodarce obiegu zamkniętego oraz znaczeniu tych instalacji dla bezpieczeństwa środowiskowego i energetycznego regionu rozmawiamy z Piotrem Błaszków, doradcą Grupy Fasing, ekspertem branży gospodarki odpadami.
W przestrzeni publicznej spalarnie odpadów przemysłowych wciąż budzą wiele obaw. Jakie technologie oraz procedury stosuje dziś nowoczesna spalarnia odpadów przemysłowych, aby realnie gwarantować bezpieczeństwo środowiskowe i zdrowotne?
Nowobudowane instalacje do termicznego przekształcania odpadów muszą spełniać restrykcyjne wymagania określone w przepisach prawa polskiego i unijnego. Dla obiektów tych mają zastosowanie tzw. konkluzje BAT, czyli najlepsze dostępne techniki, które określają najostrzejsze normy środowiskowe. Dodatkowo dopuszczalne normy emisji do powietrza dla spalarni odpadów niebezpiecznych są znacznie bardziej restrykcyjne niż normy określone dla innych źródeł spalania, takich jak ciepłownie opalane węglem czy biomasą.
Przykładowo elektrociepłownia opalana węglem może emitować ponad trzykrotnie więcej pyłu, ponad siedmiokrotnie więcej dwutlenku siarki, prawie trzykrotnie więcej tlenku węgla i niemal dwukrotnie więcej tlenków azotu niż spalarnia odpadów niebezpiecznych. W przypadku elektrociepłowni opalanej biomasą dopuszczalna emisja to z kolei dwukrotnie więcej pyłu, prawie sześciokrotnie więcej dwutlenku siarki, pięciokrotnie więcej tlenku węgla i niemal dwukrotnie więcej tlenków azotu w porównaniu do emisji ze spalarni odpadów niebezpiecznych.
Kluczowe znaczenie ma jednak stosowanie nowoczesnych technologii oczyszczania spalin, stały monitoring emisji oraz odpowiedni nadzór środowiskowy nad takimi instalacjami. Odpowiedni dobór technologii i wyposażenia instalacji, w połączeniu z zatrudnieniem wykwalifikowanej kadry oraz zgodnym z prawem monitoringiem parametrów procesu, realnie gwarantują bezpieczeństwo środowiskowe i zdrowotne.
Jak wygląda system monitoringu emisji w praktyce?
Spalarnie odpadów niebezpiecznych nie mają w Polsce znaczącego udziału w emisji dioksyn i furanów. Według danych KOBiZE emisja tych substancji ze spalarni odpadów niebezpiecznych wynosi zaledwie 0,18 proc. całkowitej emisji w kraju.
Dla porównania niekontrolowane spalanie odpadów w przydomowych piecach czy pojemnikach powoduje emisję dioksyn i furanów nawet ponad 20 tys. razy wyższą niż emisja z profesjonalnej spalarni odpadów niebezpiecznych. Dioksyny, furany oraz metale ciężkie eliminowane są przede wszystkim dzięki bardzo wysokiej temperaturze w komorze dopalania – przekraczającej 1100°C – oraz rozbudowanemu systemowi oczyszczania spalin wykorzystującemu sorbenty i filtry.
Rozbudowany system monitoringu obejmuje część pomiarową, przetwarzająco-obliczeniową oraz pomocniczą, odpowiedzialną m.in. za ciągłą kalibrację układu. Dane są archiwizowane, analizowane i raportowane, a instalacje podlegają bieżącej kontroli odpowiednich organów ochrony środowiska.
Polska gospodarka produkuje coraz więcej odpadów przemysłowych, których nie można poddać recyklingowi. Co stałoby się z tymi odpadami, gdyby nie istniały wyspecjalizowane instalacje termicznego przekształcania?
Nie wszystkie odpady przemysłowe, w tym odpady niebezpieczne, można poddać recyklingowi. Te najbardziej problematyczne mogą zostać legalnie zeskładowane na składowiskach odpadów niebezpiecznych albo – co niestety również się zdarza – trafiają do szarej strefy, tworząc tzw. bomby ekologiczne.
Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem jest ich unieszkodliwianie w warunkach kontrolowanych, w sposób bezpieczny dla środowiska oraz zdrowia i życia ludzi, czyli właśnie w instalacjach termicznego przekształcania odpadów.
W debacie publicznej często pojawia się pytanie, czy spalarnie są konkurencją dla recyklingu. Jaką rolę pełnią w gospodarce obiegu zamkniętego?
Spalarnie odpadów absolutnie nie są konkurencją dla recyklingu. Odpady, które można poddać recyklingowi, powinny być właśnie w taki sposób zagospodarowane. Spalarnie stanowią natomiast dopełnienie systemu gospodarki odpadami i umożliwiają bezpieczne przekształcanie odpadów trudnych oraz potencjalnie niebezpiecznych dla środowiska.
Nowoczesne spalarnie odgrywają istotną rolę w gospodarce obiegu zamkniętego także dlatego, że umożliwiają odzysk energii cieplnej i elektrycznej z odpadów. Instalacje te nie tylko ograniczają ilość składowanych odpadów, ale jednocześnie wspierają systemy ciepłownicze i lokalne bezpieczeństwo energetyczne. W praktyce oznacza to, że nowoczesne spalarnie odpadów pełnią dziś nie tylko funkcję środowiskową, ale również strategiczną – jako element infrastruktury krytycznej wspierającej bezpieczeństwo gospodarcze i energetyczne regionu.
Głównym problemem jest dziś brak wiedzy dotyczącej rzeczywistego przebiegu procesu unieszkodliwiania odpadów oraz jego wpływu na środowisko. Dla wielu osób gospodarka odpadami kończy się w momencie wyrzucenia ich do pojemnika, podczas gdy właśnie wtedy cały proces dopiero się rozpoczyna.
Czytaj o jubileuszu Grupy Fasing: Potęga tradycji. Grupa Kapitałowa FASING S.A.
Grupa Kapitałowa FASING S.A. jest największą w Europie Środkowej i jedną z największych na świecie firmą produkującą łańcuchy dla przemysłu górniczego, rybołówstwa, energetyki, przemysłu cukrowniczego, cementowego i drzewnego. Działa we wszystkich głównych segmentach rynku światowego. Z jej wyrobów korzysta ponad 4 000 użytkowników.
