Detonacja w Jastrzębiu-Zdroju. Prawie 50 kg dynamitu kontra żelbetowa konstrukcja. Efekt? Wieża szybowa JAS II po byłej kopalni Jas-Mos zlikwidowana metodą minerską. W ten symboliczny sposób otwarto nowy rozdział dla pokopalnianego terenu z ogromnym potencjałem. Była kopalnia, będą inwestycje i rozwój.
SRK zakończyła likwidację ostatniego elementu pogórniczej infrastruktury po byłej KWK Jas-Mos-Jastrzębie III. Była to ostatnia kopalnia likwidowana przez Spółkę Restrukturyzacji Kopalń. Teraz jako kreator przemian i promotor skutecznej transformacji spółka robi kolejny krok w kierunku gospodarczego wykorzystania potencjału terenów pogórniczych.
Wieża wyciągowa szybu JAS II to konstrukcja o wysokości blisko 73 m. Powstała pod koniec lat 60. Kondygnację podziemną, dwa słupy oraz trzpień, które razem tworzyły główną część nośną wieży, wykonano z żelbetu. Jako konstrukcję stalową wykonano natomiast trzon prowadniczy wieży szybowej (zlikwidowany już wcześniej). Trzpień wieży posiadał jeden poziom podziemny oraz jedenaście poziomów nadziemnych. Maszyna wyciągowa znajdowała się prawie 60 m nad ziemią.
Do likwidacji obiektu użyto ponad 50 kg materiałów wybuchowych – dynamitu, które zainstalowano w przygotowanych wcześniej ponad 800 otworów w konstrukcji wieży. Były to ostatnie roboty likwidacyjne na terenie jastrzębskiego zakładu.
Wcześniej, pod koniec 2025 roku, zlikwidowana została stojąca obok stalowa wieża zastrzałowa JAS I o wysokości ok. 42 m oraz mniejsza wieża JAS IV. Zasypanie wszystkich szybów i formalną likwidację zakładu górniczego Jas-Mos-Jastrzębie III Spółka Restrukturyzacji Kopalń zakończyła 30 czerwca 2025 roku.
W obliczu transformacji
Region stoi w obliczu transformacji, dlatego plany ponownego zagospodarowania terenu Spółka Restrukturyzacji Kopalń rozpoczęła jeszcze w toku likwidacji. Wszystko po to, aby czas nie zatrzymał się tu na lata, a atrakcyjne działki inwestycyjne mogły służyć pod nowy biznes. To krok w stronę rozwoju gospodarczego miasta i regionu oraz szansa na nowe miejsca pracy. Dodatkowo w 2025 roku SRK przekazała miastu w darowiźnie teren pod budowę pętli autobusowej. Inwestycja jest już w realizacji.
W ramach synergii spółek Skarbu Państwa oraz dla zwiększenia potencjału sprzedażowego SRK i JSW zaoferowały inwestorom blisko 48 hektarów terenów położonych w Jastrzębiu-Zdroju i Mszanie, tworząc przestrzeń dla przyszłych inwestycji i nowych funkcji gospodarczych.
– To kolejny krok, który pokazuje, jak dzięki współpracy i synergii spółek Skarbu Państwa możemy skutecznie tworzyć przestrzeń dla nowych, wielkoskalowych inwestycji. To realny impuls dla rozwoju gospodarczego miasta i całego regionu – mówi Jarosław Wieszołek, prezes SRK.
Nieruchomości po KWK Jas-Mos-Jastrzębie III, którymi dysponuje SRK, mają wiele atutów. Znajdują się 5 km od centrum Jastrzębia-Zdroju. Mają dostęp do drogi publicznej. W sąsiedztwie znajdują się tereny przemysłowo-usługowe oraz osiedle mieszkaniowe budynków wielorodzinnych. W odległości około 2,5 km znajduje się wjazd na autostradę A1 łączącą Częstochowę z Gorzyczkami. W sumie to ponad 80 ha atrakcyjnych gruntów.
Trochę historii
Kopalnie Jastrzębie i Moszczenica, których losy zostały silnie powiązane, były pierwszymi zakładami górniczymi, które otwarto w Jastrzębiu-Zdroju. Budowa pierwszej rozpoczęła się w 1956 roku, drugiej rok później. Uroczyste otwarcie kopalni Jastrzębie miało miejsce w 1962 roku. W 1963 roku kopalnie Jastrzębie i Moszczenica połączono, choć oficjalne otwarcie kopalni Moszczenica odbyło się w Barbórkę 1965 roku. Później kopalnie rozdzielono, by połączyć je ponownie w 1994 roku. W 1999 roku rozpoczęto proces likwidacji ruchu Moszczenica. Ostatnia tona węgla wyjechała 30 czerwca 2000 roku. Z początkiem lutego 2001 roku zakład trafił do SRK. Pozostała część kopalni działała jako Jas-Mos w strukturach Jastrzębskiej Spółki Węglowej, po czym została przekazana do SRK w dwóch etapach.
Kopalnię zlokalizowaną na terenach Jastrzębia-Zdroju i Mszany SRK przejęła w dwóch etapach – pierwsza wydzielona część zakładu trafiła do spółki jesienią 2016 roku wraz z ok. 1,6 tys. pracowników oraz pozostała część w styczniu 2022 roku z ponad 2,1 tys. pracowników. Likwidacja zakładu trwała do 30 czerwca 2025 roku. Nieruchomości wraz z pozostałą infrastrukturą trafiły w struktury oddziału SRK – Kopalnie Węgla Kamiennego w Całkowitej Likwidacji.
