Podczas konferencji Energy Days w Katowicach odbył się Okrągły Stół TAURONA poświęcony transformacji energetycznej, inwestycjom w nowe moce oraz przyszłości sektora energii.
Spotkanie, zorganizowane blisko dwa lata po ogłoszeniu nowej strategii Grupy TAURON z grudnia 2024 roku, było okazją do podsumowania dotychczasowych działań i przedstawienia planów operacyjnych na kolejne lata. Dyskusja koncentrowała się wokół sprawiedliwej i rentownej transformacji, dekarbonizacji ciepła, rozwoju OZE, magazynowania energii oraz rosnącej roli klienta.
W Okrągłym Stole uczestniczyli przedstawiciele administracji rządowej, samorządów, regulatora, operatorów sieciowych, instytucji finansowych, organizacji branżowych oraz sektora energetycznego. Spotkanie poprowadziły Justyna Łukawska i Olga Kostrzewska-Cichoń, a dyskusję panelową moderował dziennikarz Marek Czyż.
– W ciągu tych dwóch dni odbyło się bardzo dużo ciekawych dyskusji. Wczoraj rozmawialiśmy m.in. o przyszłości energetyki i o miksie energetycznym – mówi Grzegorz Lot, prezes Zarządu TAURON PE. – Ciekawą konkluzją jest to, że przyszłość to świat nowej energii – OZE, magazyny energii, zarówno rozproszone, jak i wielkoskalowe. Jednocześnie bardzo ważna pozostaje rola energetyki konwencjonalnej w całym procesie transformacji. Musimy być w tym podejściu bardzo praktyczni. Nie chodzi o to, żeby spierać się, czy era węgla skończy się za pięć, dziesięć czy piętnaście lat. Najważniejsze jest to, żeby z determinacją prowadzić transformację energetyczną.
Ona prowadzi nas do energetyki nie tylko zielonej, ale również elastycznej, taniej i bezpiecznej. Bezpiecznej dlatego, że będzie nasza i w maksymalnym stopniu niezależna od otoczenia. Równocześnie musimy pragmatycznie podchodzić do energetyki konwencjonalnej – wykorzystywać ją i utrzymywać tak długo, jak będzie potrzebna. Energetyka konwencjonalna jest więc niezwykle istotnym elementem procesu transformacji i budowy świata nowej energii.
Jestem dumny z tego, że podczas naszego Okrągłego Stołu sala jest pełna. Mamy tutaj znakomitych gości – gospodarzy, przedstawicieli rządu, polityków i polityczki, osoby z ministerstw, a także przedstawicieli lokalnego biznesu. To jest nasza odpowiedź na to, o czym dzisiaj dyskutujemy. Dwa lata temu zaprezentowaliśmy naszą strategię, nasze postulaty i plany inwestycyjne. Minęły dwa lata i dzisiaj pokazujemy nie tylko, co będziemy robić, ale również to, co już zrobiliśmy. W mediach toczy się obecnie wiele dyskusji: węgiel, gaz, OZE i tak dalej. My w ramach Okrągłego Stołu bardzo transparentnie pokazujemy nasze plany dotyczące czterech konkretnych miejsc, w których dzisiaj prowadzimy energetykę konwencjonalną. Pokazujemy, jak będziemy te miejsca transformować.
Konkluzja jest taka: budujemy świat nowej energii z ludźmi i w miejscach, w których dzisiaj prowadzona jest energetyka konwencjonalna. Chcemy, żeby była to transformacja sprawiedliwa, rozsądna i zyskowna, czyli ekonomicznie uzasadniona. Taka, która bierze pod uwagę nowe technologie, relacje z lokalnymi społecznościami, troskę o ludzi, ale także możliwości, jakie przyniosą technologie przyszłości – podkreśla Grzegorz Lot.
TAURON przedstawił plan transformacji elektrowni
Jednym z najważniejszych tematów Okrągłego Stołu TAURONA była przyszłość czterech głównych lokalizacji elektrowni konwencjonalnych: Jaworzna, Sierszy, Łazisk Górnych i Łagiszy. Zarząd Grupy przedstawił koncepcję transformacji opartą na zasadzie „sztafety” pokoleniowej. Zakładała ona wykorzystanie istniejącej infrastruktury i terenów poprzemysłowych przy jednoczesnym budowaniu nowych źródeł energii.
Łączny potencjał zaprezentowanych projektów wynosił około 3,7 GW, a szacowana wartość inwestycji sięgała 17 mld zł.
W Jaworznie planowano m.in. nowe źródło ciepła, jednostki gazowe OCGT o łącznej mocy 630 MW, wielkoskalowy magazyn energii oraz instalację wodorową. Istotnym wydarzeniem było również podpisanie przez prezesa TAURON Polska Energia Grzegorza Lota i prezydenta Jaworzna Pawła Silberta listu intencyjnego dotyczącego przygotowania budowy Instalacji Termicznego Przekształcania Odpadów.
W Sierszy planowano m.in. blok gazowy OCGT o mocy do 630 MW, magazyn bateryjny 80 MW, instalację ITPO oraz farmy fotowoltaiczne na terenach zrekultywowanych. W Łaziskach Górnych przewidziano rozwój źródeł gazowych, magazynu energii i instalacji termicznego przekształcania odpadów, a także rekultywację terenów pod przyszłe inwestycje przemysłowe. Z kolei w Łagiszy przygotowywano m.in. jednostkę gazową 400 MW, nowe źródło ciepła w kogeneracji, magazyn energii i farmę fotowoltaiczną.
60 mld zł na rozwój sieci dystrybucyjnej
Drugim ważnym obszarem dyskusji była infrastruktura sieciowa. TAURON zapowiedział przeznaczenie do 2035 roku blisko 60 mld zł na rozwój i modernizację sieci dystrybucyjnej. Około połowa tej kwoty miała zostać przeznaczona na modernizację ponad 57 tys. km sieci i 9600 stacji, a 37 proc. na przyłączanie nowych odbiorców.
Podczas spotkania przedstawiono również długofalowy cel określany jako projekt „Rury 102”, zakładający podwojenie wolumenu dystrybuowanej energii – z obecnego poziomu do 102 TWh w 2050 roku. Ważnym elementem zmian była także cyfryzacja procesu przyłączeń. Uruchomiono cyfrową mapę wolnych mocy przyłączeniowych, a 90 proc. wniosków o e-przyłączenia było rozpatrywanych w czasie do 10 minut.
OZE i magazyny energii
Transformacja TAURONA obejmowała również szybki rozwój odnawialnych źródeł energii i magazynowania. Grupa posiadała 583 MW mocy w energetyce wiatrowej oraz 255 MW w fotowoltaice. Do 2028 roku planowano uruchomienie kolejnych farm wiatrowych o mocy 212 MW i instalacji PV o mocy 352 MW. W przygotowaniu pozostawało 28 projektów OZE i magazynowych o łącznej mocy 1,15 GW.
Jedną z największych planowanych inwestycji była Elektrownia Szczytowo-Pompowa Rożnów II o mocy 767 MW, której szacunkowa wartość wynosiła około 6,9 mld zł. W dyskusji pojawiła się również koncepcja „Korytarza Krzyż Południa”, czyli spójnej sieci ładowania pojazdów elektrycznych wzdłuż autostrad A4 i A1, połączonej z możliwością wykorzystania baterii samochodowych jako rozproszonych magazynów energii.
Klient coraz ważniejszym elementem transformacji
Trzecim filarem prezentowanych zmian były usługi dla klientów i cyfryzacja. Ponad połowa klientów TAURONA posiadała już liczniki zdalnego odczytu, umożliwiające godzinowy pomiar zużycia energii. Z taryf wielostrefowych korzystało 83 tys. klientów, a rozwiązania takie jak G13, „Tanie Godziny” czy „Tanie Weekendy” miały pozwalać gospodarstwom domowym na ograniczenie kosztów energii.
Aplikacja „Mój TAURON” miała już 3 mln użytkowników, natomiast 99 proc. spraw można było załatwić w kanałach cyfrowych.
Panele: bezpieczeństwo energetyczne, transformacja i rozwój regionu
W panelach eksperckich dyskusja koncentrowała się na praktycznych wyzwaniach transformacji energetycznej oraz jej znaczeniu dla bezpieczeństwa gospodarczego i rozwoju Śląska. Wojciech Wrochna z Ministerstwa Energii mówił o rosnącym znaczeniu niezależności energetycznej w kontekście sytuacji geopolitycznej oraz wskazywał na elektryfikację transportu i przemysłu jako jeden z kierunków ograniczania zależności od paliw kopalnych. Monika Gawlik z Ministerstwa Aktywów Państwowych zwracała uwagę na rolę spółek Skarbu Państwa w prowadzeniu inwestycji i jednoczesnym utrzymaniu odpowiedzialności za istniejące aktywa energetyczne.
Ważnym tematem była również infrastruktura sieciowa i dostęp do mocy. Wojciech Saługa podkreślał, że rozwój stabilnych i czystych mocy przyłączeniowych będzie miał znaczenie dla przyciągania nowych inwestycji, w tym fabryk i centrów danych, oraz tworzenia nowych miejsc pracy. Grzegorz Onichimowski z PSE wskazywał natomiast na konieczność lokalnego bilansowania systemu, ponieważ zdecydowana większość źródeł OZE była przyłączona do sieci dystrybucyjnej. W tym kontekście dyskutowano także o roli elastycznych jednostek gazowych oraz rozwoju energetyki wiatrowej na lądzie.
Paneliści poruszyli także temat rosnącego zapotrzebowania na energię związane z elektryfikacją gospodarki. Michał Hetmański z Fundacji Instrat zwracał uwagę na wpływ rozwoju pomp ciepła i elektromobilności na zapotrzebowanie na moc szczytową. Z kolei Paweł Silbert mówił o możliwościach wykorzystania odpadów jako źródła energii i ciepła, wskazując na instalacje termicznego przekształcania odpadów jako jeden z potencjalnych kierunków rozwoju lokalnej infrastruktury. Leszek Pietraszek przedstawiał działania Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii związane m.in. z transportem zeroemisyjnym, instalacjami ITPO, termomodernizacją i energetyką prosumencką.
Transformacja energetyczna jako wyzwanie dla całego regionu
Okrągły Stół TAURONA pokazał, że transformacja energetyczna była postrzegana nie tylko jako proces technologiczny, lecz także jako wyzwanie gospodarcze i regionalne. Wojciech Saługa wskazywał na znaczenie stabilnych i czystych mocy przyłączeniowych dla rozwoju Śląska, natomiast przedstawiciele PSE podkreślali potrzebę lokalnego bilansowania systemu oraz znaczenie elastycznych źródeł energii.
W dyskusji zwracano również uwagę na rosnące zapotrzebowanie na moc związane z rozwojem pomp ciepła i elektromobilności, a także na potencjał instalacji termicznego przekształcania odpadów. Samorządy wskazywały przy tym na znaczenie inwestycji w transport zeroemisyjny, termomodernizację i energetykę prosumencką.
Okrągły Stół TAURONA stał się więc przestrzenią do dyskusji o tym, jak wykorzystać istniejącą infrastrukturę energetyczną i przemysłową w procesie transformacji. Przedstawione projekty łączyły rozwój nowych mocy gazowych, OZE i magazynów energii z rozbudową sieci dystrybucyjnej oraz cyfryzacją usług. W centrum tego procesu znalazły się zarówno bezpieczeństwo energetyczne, jak i dalszy rozwój gospodarczy regionu.
