Wydarzenia | Ministerstwo Finansów

Czym są OKI i jakie zmiany wprowadza ustawa

Osobiste Konta Inwestycyjne (OKI) to dobrowolne rachunki umożliwiające inwestowanie w wybrane instrumenty finansowe przy zmienionych zasadach opodatkowania. Zgodnie z ustawą, tradycyjny podatek od zysków kapitałowych – tzw. podatek Belki – ma zostać w określonym zakresie zastąpiony podatkiem od wartości aktywów.

Zwolnienie podatkowe obejmie:

• do 100 tys. zł dla inwestycji w akcje, obligacje, ETF-y oraz fundusze inwestycyjne spełniające określone warunki,
• do 25 tys. zł dla bardziej konserwatywnych produktów, takich jak lokaty czy obligacje oszczędnościowe.

Preferencje podatkowe będą dotyczyć głównie inwestycji powiązanych z rynkiem europejskim, ze szczególnym uwzględnieniem aktywów krajowych.

Podatek od aktywów zamiast podatku Belki

Jedną z kluczowych zmian wprowadzanych przez ustawę o OKI jest odejście od opodatkowania zysków na rzecz podatku od wartości aktywów. Nowa danina będzie naliczana niezależnie od tego, czy inwestycja przyniosła zysk, czy stratę.

Podatek będzie liczony od nadwyżki ponad ustawowe limity zwolnień (100 tys. zł lub 25 tys. zł), a nie od całkowitej wartości portfela.

Stawka podatku ma wynosić 19 proc. stopy referencyjnej NBP z końca października poprzedniego roku. W 2027 roku przewidziano stałą stawkę na poziomie 0,85 proc.

W praktyce oznacza to, że:

• inwestor zapłaci podatek także w przypadku braku zysków,
• wysokość obciążenia będzie zależeć od wartości aktywów przekraczających limit zwolnienia.

Kiedy OKI mogą się opłacać

Nowe rozwiązanie może być korzystne dla inwestorów osiągających stabilne, dodatnie stopy zwrotu. W takich przypadkach łączny poziom opodatkowania może być niższy niż w obecnym systemie opartym na podatku od zysków kapitałowych.

Jednocześnie w przypadku słabszych wyników lub strat inwestor nadal poniesie koszt podatku od aktywów, co stanowi istotną zmianę względem dotychczasowych zasad.

Ograniczenia i wyzwania dla inwestorów

Ustawa o OKI przewiduje również szereg ograniczeń, które mogą wpłynąć na decyzje inwestorów. Jednym z istotnych elementów jest konieczność dostosowania struktury inwestycji do nowych zasad, aby skorzystać z preferencji podatkowych.

Dodatkowo:

• nie przewidziano wspólnych kont dla małżonków,
• limit zwolnienia podatkowego jest wspólny dla wszystkich rachunków jednej osoby,
• ustawa nie reguluje wysokości opłat pobieranych przez instytucje finansowe.

Wątpliwości interpretacyjne mogą dotyczyć m.in. opodatkowania niektórych kategorii dochodów kapitałowych, w tym dywidend.

Gdzie i jak założyć OKI

Zgodnie z założeniami, OKI będzie można otworzyć w:

• bankach,
• domach maklerskich,
• towarzystwach funduszy inwestycyjnych,
• zakładach ubezpieczeń,
• dobrowolnych funduszach emerytalnych.

Podstawowe operacje, takie jak otwarcie konta oraz wpłaty i wypłaty, mają być bezpłatne. Jednocześnie inwestorzy powinni zwracać uwagę na koszty dodatkowe, które nie zostały ograniczone ustawowo.

OKI a rozwój rynku kapitałowego

Wprowadzenie OKI wpisuje się w działania mające na celu zwiększenie udziału kapitału krajowego na rynku finansowym. W dłuższej perspektywie rozwiązanie może przyczynić się do wzrostu inwestycji oraz większej aktywności inwestorów indywidualnych, choć skala tego efektu będzie zależna od praktycznego wykorzystania nowych instrumentów.

Co dalej z ustawą o OKI

Choć ustawa została przyjęta przez Sejm, proces legislacyjny obejmuje jeszcze prace w Senacie oraz podpis prezydenta. Jeśli harmonogram zostanie utrzymany, nowe przepisy wejdą w życie z początkiem 2027 roku.

Dla inwestorów oznacza to czas na analizę regulacji i przygotowanie strategii dostosowanej do zmieniających się zasad opodatkowania.