2 września 2026 roku na terenie Lotniska Katowice-Muchowiec odbyła się oficjalna prezentacja w locie pierwszego seryjnie produkowanego samolotu elektrycznego Pipistrel Velis Electro. Wydarzenie zorganizowane przez ZDZ Katowice połączyło prezentację nowoczesnej technologii lotniczej z jubileuszem 100-lecia Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Katowicach.

ZDZ Katowice | Wydarzenia 

Spotkanie odbyło się pod hasłem „Szkoła wysokich lotów! Sprawiedliwa transformacja dzięki wysokim kwalifikacjom zawodowym uczniów i uczennic Technikum Lotniczego ZDZ w Katowicach”. Zakup elektrycznego samolotu jest jednym z przykładów inwestycji w kompetencje młodzieży, odpowiadających na zmiany zachodzące w przemyśle i transporcie.

W prezentacji samolotu uczestniczyli: prezes ZDZ Halina Kasznia, długoletni prezes ZDZ Jacek Kwiatkowski, I wicewojewoda śląski Adam Zaczkowski, Śląska Kurator Oświaty Aleksandra Dyla, Prorektor ds. Współpracy z Otoczeniem Społeczno-Gospodarczym dr hab. inż. Marcin Staniek, prof. PŚ, dyrektor Centrum Kształcenia Kadr Lotnictwa Cywilnego Europy Środkowo-Wschodniej Prof. PŚ Jarosław Kozuba oraz dyrektor Technikum Lotniczego ZDZ Katowice Anna Przybył.

ZDZ Katowice postawił na technologię przyszłości

Historia zakupu samolotu elektrycznego rozpoczęła się od projektu unijnego „Szkoła wysokich lotów”. Początkowo szkoła planowała zakup tradycyjnego silnika spalinowego, który miał służyć uczniom jako pomoc dydaktyczna podczas zajęć praktycznych. Pomysł musiał jednak zostać zmodyfikowany, ponieważ w ramach projektu nie było możliwości finansowania pomocy dydaktycznych napędzanych paliwami kopalnymi. Dla kadry Technikum Lotniczego ZDZ w Katowicach stało się to impulsem do poszukania bardziej innowacyjnego rozwiązania.

W wyniku przeprowadzonej burzy mózgów zdecydowano się na zakup w pełni elektrycznego samolotu Pipistrel Velis Electro. Maszyna została pozyskana za pośrednictwem Bazy Konkurencyjności od firmy Skydream. Tym samym rozwiązanie, które początkowo mogło wydawać się ograniczeniem, przerodziło się w inwestycję wyznaczającą nowy kierunek dla kształcenia lotniczego.

– Zakład Doskonalenia Zawodowego w Katowicach jako jeden z pierwszych uruchomił Branżowe Centrum Umiejętności w obszarze transportu lotniczego, ze szczególnym uwzględnieniem obsługi portów i terminali. Nasi uczniowie i słuchacze Technikum Lotniczego mogą kształcić się w bardzo ciekawych i przyszłościowych zawodach, związanych między innymi z obsługą portów i terminali, robotyką, informatyką czy awioniką – powiedziała prezes ZDZ Katowice Halina Kasznia.

Awionika jest szczególnie interesującą specjalizacją, ponieważ łączy wiedzę z zakresu elektroniki, systemów pokładowych oraz elementów mechaniki. To kompetencje, na które zapotrzebowanie na rynku pracy będzie rosło. Jestem przekonana, że absolwenci naszych szkół będą mieli bardzo dobre perspektywy zawodowe, a wiele miejsc pracy czeka właśnie na młodych, dobrze wykwalifikowanych specjalistów.

Ten rok jest dla naszego Zakładu szczególnie ważny, ponieważ obchodzimy jubileusz 100-lecia istnienia. To wyjątkowy moment, w którym z jednej strony podsumowujemy bogatą historię i dorobek ZDZ, a z drugiej – koncentrujemy się na przyszłości. W jubileuszowym roku kumulują się nasze inicjatywy i projekty, które mają wyznaczać kierunki rozwoju na kolejne lata.

Pierwszy samolot elektryczny i nowe wyzwania dla lotnictwa

Wprowadzenie elektrycznej maszyny do użytkowania w Polsce wymagało pokonania szeregu wyzwań organizacyjnych i proceduralnych. Szczególnie wymagający okazał się proces rejestracji w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego. Procedura trwała niecałe trzy miesiące, podczas gdy w standardowych przypadkach może zajmować około miesiąca lub półtora. Przyczyną był pionierski charakter przedsięwzięcia. Konieczne było przeszkolenie nie tylko pilotów i mechaników ZDZ, ale również inspektorów oraz pracowników ULC.

Po zakończeniu procedur, przeglądach i oblocie technicznym elektryczny Pipistrel otrzymał rejestrację SP-ZDZ. To ważny etap nie tylko dla szkoły, ale również dla rozwoju polskiej elektromobilności w lotnictwie. Eksploatacja takich maszyn oznacza bowiem konieczność dostosowania infrastruktury lotniskowej. Jednym z podstawowych wyzwań jest dostęp do dedykowanych systemów ładowania.

Cichy lot i około godziny w powietrzu

Najważniejszym punktem wydarzenia na Muchowcu były loty zapoznawcze na pokładzie Pipistrel Velis Electro. Wrażenia uczestników podkreślały różnicę pomiędzy lotem samolotem elektrycznym a tradycyjną konstrukcją.

– Od pewnego czasu, mając okazję i przyjemność współpracować z ZDZ, zastanawiam się, czy to ZDZ podąża za innowacjami, czy może to innowacje próbują dogonić ZDZ. Szczególnie w Technikum Lotniczym widać, jak konsekwentnie szkoła stawia na nowe technologie i praktyczne kształcenie młodzieży w oparciu o rozwiązania, które wyznaczają kierunki rozwoju współczesnego lotnictwa – podkreślił Adam Zaczkowki, I wicewojewoda śląski.

Dziś miałem również przyjemność odbyć lot testowy z wykwalifikowanym pilotem i instruktorem. Wrażenia są naprawdę bardzo dobre. Samolot jest niezwykle cichy, podczas lotu praktycznie nie odczuwa się większych drgań, a sama podróż jest bardzo spokojna i płynna. Zasięg tego samolotu pozwala na około godzinę lotu, dzięki czemu można pokonać całkiem spory dystans i zobaczyć wiele miejsc z zupełnie innej perspektywy. Przy dzisiejszej, pięknej pogodzie mieliśmy okazję zobaczyć między innymi Beskidy, a także zielone, zalesione Katowice.

To bardzo dobry przykład tego, jak nowoczesne technologie mogą być wykorzystywane nie tylko w praktyce, ale również w procesie kształcenia przyszłych kadr dla lotnictwa – dodał.

Deklarowany czas lotu wynosi około 40 minut do jednej godziny, co dobrze pokazuje zarówno potencjał, jak i obecne ograniczenia technologii elektrycznej w lotnictwie.

Samolot elektryczny jako narzędzie edukacji

Dla ZDZ Katowice najważniejszym aspektem zakupu nie jest jednak sama technologia, lecz możliwość wykorzystania jej w procesie kształcenia zawodowego. Pipistrel Velis Electro służy uczniom Technikum Lotniczego ZDZ, którzy przygotowują się między innymi do pracy jako technicy awionicy, technicy robotycy oraz technicy obsługi portów i terminali.

Pierwsi uczniowie odbyli loty zapoznawcze już w pierwszej połowie sierpnia. W ramach projektu 120 uczniów przeszło specjalistyczne szkolenia, a 30 z nich realizuje obecnie pełne szkolenie pilotażowe. Młodzież zdobywa również wiedzę dotyczącą obsługi technicznej samolotu elektrycznego. Każdy z uczniów odbył własny, 15-minutowy lot tą maszyną.

To model kształcenia, w którym uczniowie mogą poznawać technologie przyszłości nie tylko z podręczników, lecz również podczas praktycznych zajęć.

ZDZ Katowice planuje kolejne inwestycje

Elektryczny samolot nie jest jedynym przykładem technologicznego rozwoju szkoły. Przy Technikum Lotniczym rozwija się również Branżowe Centrum Umiejętności, które prowadzi szkolenia m.in. w obszarach dronów, robotyki i cyberbezpieczeństwa.