Transformacja energetyczna ciepłownictwa jest widoczna dzięki lokalnym inwestycjom, które zmieniają sposób dostarczania energii do konkretnych grup odbiorców. Takim przedsięwzięciem jest realizowany przez Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Bytomiu (PEC Bytom) projekt przy ulicach Ostatniej i Świętochłowickiej.
Inwestycja zakłada odejście od dotychczasowego modelu opartego na lokalnej kotłowni węglowej. W jej miejsce powstaje nowoczesny, hybrydowy system wykorzystujący kilka wzajemnie uzupełniających się technologii.
PEC Bytom buduje tu kompletny układ, w którym różne technologie będą ze sobą współpracować: produkować energię, magazynować ją i wykorzystywać wtedy, gdy będzie najbardziej potrzebna. Inwestycja pokazuje kierunek, w którym może zmierzać lokalne ciepłownictwo – w stronę odnawialnych źródeł energii, magazynowania oraz inteligentnego zarządzania produkcją i wykorzystaniem energii.
Jednym z najważniejszych elementów systemu będą gruntowe pompy ciepła o łącznej mocy 193 kW. Ich dolnym źródłem będzie pionowy wymiennik gruntowy, obejmujący 46 odwiertów głębinowych o łącznej długości 4,6 km. To rozwiązanie pozwoli wykorzystać stabilny potencjał energetyczny gruntu do produkcji ciepła dla zasilanych budynków.
System zostanie uzupełniony przez instalacje fotowoltaiczne o mocy 118,2 kWp, które będą produkować energię elektryczną na potrzeby lokalnej infrastruktury. Ważnym elementem będzie również magazyn energii elektrycznej o pojemności 233 kWh, pozwalający lepiej wykorzystywać energię produkowaną przez instalacje OZE.
Jednym z wyzwań współczesnej energetyki jest zmienność produkcji energii z odnawialnych źródeł. Dlatego w projekcie PEC Bytom istotną rolę odgrywa również magazynowanie. W instalacji znajdzie się magazyn ciepła o pojemności 15 m³, czyli zbiorniki buforowe, które pozwolą gromadzić wyprodukowaną energię cieplną i wykorzystywać ją wtedy, kiedy będzie potrzebna. Dzięki temu system może pracować bardziej elastycznie i efektywnie.
Całość uzupełnią także kotły biomasowe o mocy 300 kW, kocioł elektryczny o mocy 120 kW oraz wymiennik powietrzny o mocy 50 kW. Tak zbudowany układ pozwala łączyć różne technologie i dostosowywać sposób produkcji ciepła do aktualnych warunków oraz zapotrzebowania odbiorców.
Kluczowe znaczenie będzie miało przy tym inteligentne zarządzanie systemem. Zastosowany EMS, czyli Energy Management System, będzie analizował pracę urządzeń i wspierał optymalne wykorzystanie dostępnych źródeł energii. W praktyce chodzi o to, aby energia produkowana lokalnie była wykorzystywana możliwie efektywnie, a poszczególne elementy instalacji współpracowały ze sobą jako jeden system.
Projekt jest częścią szerszej koncepcji rozwijanej przez PEC Bytom Wyspy OZE, która jest sposobem myślenia o funkcjonowaniu nowoczesnej energetyki: lokalna produkcja energii, wykorzystanie pomp ciepła, magazynowanie energii elektrycznej i cieplnej oraz inteligentne sterowanie tworzą wspólny, wzajemnie powiązany układ.
Projekt obejmuje również modernizację infrastruktury znajdującej się poza samą maszynownią. Zaplanowano remont pomieszczeń węzłów przyłączeniowych w zasilanych budynkach, wykonanie przyłączy elektroenergetycznych oraz budowę zewnętrznej instalacji odbiorczej, która doprowadzi ciepło z maszynowni do poszczególnych obiektów. Wszystkie te elementy pokazują, że inwestycja obejmuje kompletny system – od produkcji energii, przez jej magazynowanie i zarządzanie, aż po dostarczenie ciepła do odbiorców.
Jednym z najważniejszych, mierzalnych rezultatów inwestycji będzie uniknięcie emisji około 237 Mg CO₂ rocznie. Projekt przyczyni się również do ograniczenia emisji pyłów poprzez zastąpienie źródła węglowego instalacją opartą w dużej mierze na odnawialnych źródłach energii.
Projekt realizowany jest przy wsparciu programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021–2027, w ramach Priorytetu FESL.10 „Fundusze Europejskie na transformację” i działania dotyczącego rozwoju energetyki rozproszonej opartej na OZE.
