WFOŚiGW w Katowicach uruchomił program “Mikroretencja”, który pomaga mieszkańcom sfinansować inwestycje.
Ekoperspektywy | Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach (WFOŚiGW)
Po intensywnych opadach woda często szybko spływa z dachów, podjazdów i ulic do kanalizacji. Kilka tygodni później, gdy przychodzi okres bez deszczu, brakuje jej do podlewania ogrodów i miejskiej zieleni. Część tego problemu można ograniczyć, zatrzymując wodę tam, gdzie spadła, i wykorzystując ją później.
Na Śląsku, gdzie obok terenów zielonych mamy gęstą zabudowę, drogi i rozległe powierzchnie utwardzone, zagospodarowanie deszczówki ma znaczenie nie tylko dla właścicieli domów. To także jeden ze sposobów na lepsze przygotowanie miejscowości na długie okresy bez opadów i gwałtowne ulewy.
Właśnie temu służy mikroretencja. Może oznaczać montaż zbiornika na wodę opadową, wykonanie instalacji do jej magazynowania albo zastosowanie rozwiązań umożliwiających wsiąkanie wody w grunt. WFOŚiGW w Katowicach uruchomił program, który pomaga mieszkańcom sfinansować takie inwestycje.
Nawet 8 tys. zł dofinansowania
Program „Mikroretencja” jest przeznaczony dla osób fizycznych będących właścicielami, współwłaścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości z budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym na terenie województwa śląskiego.
Dotacja może pokryć do 90 proc. kosztów kwalifikowanych, maksymalnie 8 tys. zł na przedsięwzięcie. Minimalna wartość kosztów kwalifikowanych wynosi 2 tys. zł. Zbiorniki muszą mieć łączną pojemność co najmniej 2 m³, a powierzchnia, z której zbierana jest deszczówka, nie może być mniejsza niż 50 m².
Wsparcie obejmuje między innymi instalacje do zbierania wody z dachów, chodników i podjazdów, jej magazynowania oraz wykorzystania na posesji. Program uwzględnia również rozwiązania służące retencjonowaniu wody w gruncie. Dofinansowanie ma formę refundacji, dlatego dotyczy zakończonych inwestycji. Koszty kwalifikowane mogą obejmować wydatki poniesione od 1 lipca 2024 r.
Obowiązują też ograniczenia. Z programu nie można finansować ponownie tego samego zakresu inwestycji, jeśli otrzymał już wsparcie w ramach programu „Moja Woda”.
Nabór rozpoczął się 22 czerwca 2026 r. Zgodnie z opublikowanymi zasadami miał trwać do 31 grudnia 2027 r. lub do wcześniejszego wyczerpania środków.
Zainteresowanie mieszkańców jest duże
Jak informował WFOŚiGW w Katowicach we wrześniu 2026 r., do programu wpłynęło 1720 wniosków o łącznej wartości ponad 12,16 mln zł. Na realizację programu przeznaczono 20,6 mln zł.
Liczby te pokazują, że mieszkańcy są zainteresowani rozwiązaniami pozwalającymi lepiej gospodarować wodą na własnych posesjach. Dofinansowanie ma tu istotne znaczenie, ponieważ koszt wykonania instalacji może zniechęcać do inwestycji, nawet jeśli w dłuższej perspektywie przyniesie ona oszczędności.
Zgromadzona deszczówka może być wykorzystywana przede wszystkim do podlewania trawnika, warzywnika, drzew i krzewów. Dzięki temu w okresie wegetacyjnym można ograniczyć zużycie wody wodociągowej. Skala oszczędności zależy od wielkości zbiornika, ilości opadów oraz zapotrzebowania na wodę.
Znaczenie ma również sposób wykonania instalacji. Sam zbiornik nie rozwiąże wszystkich problemów związanych z nadmiarem wody podczas intensywnych opadów. Warto więc dopasować system do warunków działki i zaplanować, co stanie się z wodą, gdy zbiornik się zapełni.
Nie tylko sprawa właścicieli domów
Zatrzymywanie deszczówki powinno być uwzględniane także w planowaniu przestrzeni publicznej. Samorządy mogą rozwijać ogrody deszczowe, zwiększać powierzchnię biologicznie czynną i ograniczać nadmierne uszczelnianie terenu. Takie rozwiązania pomagają zagospodarować wodę opadową w miejscu jej występowania, a przy tym poprawiają warunki dla roślin i mieszkańców.
Również przedsiębiorstwa mogą przyjrzeć się temu, jak wykorzystują wodę na swoich terenach. Przy dużych dachach, parkingach i placach przemysłowych warto sprawdzić możliwości zbierania deszczówki i wykorzystywania jej do utrzymania zieleni lub innych celów niewymagających wody pitnej. Program WFOŚiGW „Mikroretencja” nie jest jednak bezpośrednio skierowany do firm – przedsiębiorcy muszą szukać instrumentów finansowania dostosowanych do rodzaju inwestycji.
Mała inwestycja, konkretna korzyść
Mikroretencja nie zastąpi inwestycji w infrastrukturę przeciwpowodziową ani działań związanych z ochroną zasobów wodnych. Może jednak pomóc ograniczyć zużycie wody wodociągowej, lepiej wykorzystać opady i zmniejszyć ilość wody szybko odprowadzanej z posesji.
Dla właściciela domu to przede wszystkim możliwość wykorzystania deszczówki i ograniczenia części wydatków na podlewanie. Dla gminy – element szerszych działań związanych z adaptacją do zmian klimatu. Warto więc traktować takie instalacje nie jako chwilową modę, lecz praktyczne rozwiązanie, które można dopasować do własnych potrzeb.
Program WFOŚiGW w Katowicach ułatwia mieszkańcom podjęcie decyzji o inwestycji. Ostateczny efekt zależy jednak od tego, czy instalacja będzie dobrze zaplanowana i rzeczywiście wykorzystywana. W gospodarowaniu wodą liczy się nie tylko to, ile jej spadnie, ale również to, ile uda się zatrzymać i wykorzystać.
Szczegóły i składanie wniosków: https://wfosigw.katowice.pl/mikroretencja/
Publikację dofinansowano ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Za treści przedstawione w publikacji dofinansowanej ze środków WFOŚiGW w Katowicach odpowiedzialność ponosi Redakcja.
