Zakład Doskonalenia Zawodowego w Katowicach świętował 100-lecie działalności.

ZDZ Katowice | Wydarzenia 

Uroczysta gala jubileuszowa odbyła się w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach i zgromadziła przedstawicieli administracji publicznej, służb mundurowych, środowiska edukacyjnego, rzemiosła oraz partnerów gospodarczych. Podczas wydarzenia przypomniano historię instytucji, podsumowano jej dorobek i uhonorowano osoby oraz organizacje, które przyczyniły się do jej rozwoju.

ZDZ Katowice – sto lat historii i kształcenia zawodowego

Jubileusz ZDZ Katowice stał się okazją do podsumowania stu lat działalności na rzecz edukacji zawodowej, rozwoju rzemiosła i przygotowania kadr dla gospodarki. Uroczystość w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach zgromadziła pracowników i emerytowanych członków kadry, przedstawicieli władz państwowych i samorządowych, reprezentantów służb mundurowych oraz instytucji współpracujących z Zakładem Doskonalenia Zawodowego.

Wśród gości znaleźli się m.in. wojewoda śląski Marek Wójcik, wicewojewoda śląski Adam Zaczkowski, wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar, wiceprezydent Katowic Maciej Biskupski, wiceminister infrastruktury Przemysław Koperski, Śląska Kurator Oświaty Aleksandra Dyla oraz senatorki Halina Bieda i Joanna Sekuła. W wydarzeniu uczestniczyli również przedstawiciele środowiska rzemieślniczego, w tym prezes Związku Rzemiosła Polskiego prof. Jan Klimek, a także reprezentanci instytucji edukacyjnych, gospodarczych i służb mundurowych.

Od Śląskiego Instytutu Rzemieślniczo-Przemysłowego do współczesnego ZDZ

Historię instytucji przedstawił Jacek Kwiatkowski, wieloletni prezes zarządu, obecnie przewodniczący Rady Zakładu, związany z ZDZ od ponad 54 lat.

– Przez sto lat Zakład Doskonalenia Zawodowego w Katowicach wielokrotnie mierzył się z kryzysami gospodarczymi, zmianami ustrojowymi i reformami systemu oświaty. Każde z tych doświadczeń wymagało od nas podejmowania trudnych decyzji, restrukturyzacji i szukania nowych kierunków rozwoju. Potrafiliśmy jednak przekuwać wyzwania w szanse, konsekwentnie rozwijając ofertę edukacyjną i odpowiadając na zmieniające się potrzeby rynku pracy. Dziś, z perspektywy stu lat działalności, możemy mówić o blisko trzech milionach osób przeszkolonych i przeegzaminowanych oraz rozbudowanej sieci szkół i ośrodków kształcenia zawodowego. Jeśli jednak miałbym wskazać, co zdecydowało o trwałości i rozwoju naszej organizacji, odpowiedź jest prosta: ludzie. To kompetentni, zaangażowani i otwarci na zmiany pracownicy oraz współpracownicy budowali ten dorobek przez kolejne pokolenia. Jestem przekonany, że wartości, które od początku nam towarzyszyły – otwartość, inicjatywa, konsekwencja i jakość pracy – będą stanowiły fundament rozwoju ZDZ Katowice przez następne sto lat – podkreślił Jacek Kwiatkowski, wieloletni prezes Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Katowicach.

Początki organizacji sięgały 1926 roku, kiedy powstał Śląski Instytut Rzemieślniczo-Przemysłowy. Jego zadaniem było przygotowywanie wykwalifikowanych pracowników i mistrzów dla rozwijającego się śląskiego rzemiosła oraz przemysłu. Do wybuchu II wojny światowej przeszkolono 11 tys. osób.

Działalność wznowiono w 1945 roku, a trzy lata później instytucja przyjęła nazwę Zakład Doskonalenia Rzemiosła. W kolejnych dekadach rozwijała szkolenia zawodowe, kształcenie kierowców i warsztaty produkcyjne. Skala działalności była znacząca: w szkoleniach kierowców uczestniczyły setki tysięcy osób, a warsztaty realizowały również produkcję przemysłową, w tym obrabiarek do metalu i spawarek transformatorowych.

Po transformacji ustrojowej ZDZ skoncentrował się na edukacji, podnoszeniu kwalifikacji i przekwalifikowaniu zawodowym. W odpowiedzi na problemy rynku pracy przeszkolił ponad 150 tys. osób poszukujących zatrudnienia. Ważnym etapem rozwoju było także utworzenie w 1993 roku Śląskiej Wyższej Szkoły Zarządzania im. gen. Jerzego Ziętka, która wykształciła ponad 15 tys. absolwentów, a w 2016 roku połączyła się z Akademią Górnośląską.

W kolejnych latach instytucja rozwijała projekty europejskie, szkolnictwo branżowe i kształcenie dla służb mundurowych. W 2024 roku powołała Branżowe Centrum Umiejętności „Skyport”, realizowane we współpracy z Politechniką Śląską i Górnośląskim Towarzystwem Lotniczym.

Według danych przedstawionych podczas gali łączny dorobek ZDZ Katowice obejmował niemal 3 mln przeszkolonych i przeegzaminowanych osób. Instytucja prowadziła sieć 47 szkół kształcących w 40 zawodach oraz 22 ośrodki kształcenia zawodowego oferujące ponad 200 kursów rocznie.

Jubileusz ZDZ – odznaczenia państwowe i resortowe

Istotnym punktem gali było wręczenie odznaczeń pracownikom oraz wyróżnień dla instytucji. Uhonorowano osoby zasłużone dla edukacji, rozwoju organizacji i działalności na rzecz regionu.

Medal Złoty za Długoletnią Służbę otrzymali:

• Aneta Bizoń,
• Grzegorz Gajik,
• Anna Klatta,
• Ryszard Nancka,
• Ewa Wasylkowska.

Medale Komisji Edukacji Narodowej za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania przyznano:

• Przemysławowi Borgoszowi,
• Teresie Goryli,
• Annie Grzegorzczyk,
• Marcinowi Macudzie,
• Aleksandrze Stępień.

Srebrne Odznaki Honorowe za Zasługi dla Województwa Śląskiego otrzymali:

• Grzegorz Gajik,
• Anna Grzegorzczyk,
• Marcin Jakubowski,
• Agnieszka Olszowy.

Podczas uroczystości Zakład Doskonalenia Zawodowego w Katowicach otrzymał również Brązowy Medal za Zasługi dla Obronności Kraju. Odznaczenie, nadane przez wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza, odebrali prezes Halina Kasznia oraz przewodniczący Rady Zakładu Jacek Kwiatkowski. Aktu dekoracji dokonał płk Dariusz Kaminiów.

Do instytucji trafił także Wielki Medal Senatu RP, przekazany przez senatorki Joannę Sekułę i Halinę Biedę. Z kolei prezes Związku Rzemiosła Polskiego prof. Jan Klimek udekorował sztandar ZDZ Platynowym Medalem im. Jana Kilińskiego, będącym najwyższym odznaczeniem rzemieślniczym. Prezes Halina Kasznia odebrała ponadto Honorową Odznakę OHP I Stopnia, wręczoną przez zastępcę komendanta głównego Ochotniczych Hufców Pracy Sławomira Męcinę oraz Jacka Kwiatkowskiego.

Wyróżnienia dla partnerów i osób budujących dorobek ZDZ Katowice

Podczas jubileuszu doceniono także partnerów wspierających działalność Zakładu Doskonalenia Zawodowego oraz osoby, które przez lata współtworzyły jego rozwój. Prezes Halina Kasznia i Jacek Kwiatkowski wręczyli autorskie statuetki przygotowane specjalnie na tę okazję.

Projekt statuetek opracowała uczennica Niepublicznego Liceum Sztuk Plastycznych w Tychach, działającego w strukturach ZDZ Katowice. Prace wykonano w szkolnej pracowni rzeźby pod kierunkiem nauczyciela Karola Wyciska. Jubileuszowe wyróżnienia podkreśliły również rolę kształcenia artystycznego w ofercie placówki.

Statuetki dla partnerów otrzymali:

• Alina Prochasek – Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji,
• Ewa Moc – PKP Intercity,
• płk Dariusz Kaminiów – Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji,
• prof. Jan Klimek – Związek Rzemiosła Polskiego,
• Artur Tomasik – Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze SA,
• Marcin Libiszewski – LS Airport Services,
• hm. Marcin Różycki – Chorągiew Śląska ZHP.

Specjalne statuetki trafiły również do osób szczególnie zasłużonych dla rozwoju instytucji: Jacka Kwiatkowskiego, wieloletniego szefa Związku ZDZ Andrzeja Piłata oraz byłych wiceprezesów katowickiego ZDZ – Rudolfa Richerta i Janusza Dubiela. W imieniu Janusza Dubiela wyróżnienie odebrała jego żona, Zofia Dubiel.

Kształcenie zawodowe jako element rozwoju gospodarki

W przemówieniach okolicznościowych podkreślano znaczenie edukacji zawodowej dla rynku pracy, przemysłu i realizacji inwestycji infrastrukturalnych. Wiceminister infrastruktury Przemysław Koperski przypomniał doświadczenia związane z transformacją śląskiego rynku pracy na początku XXI wieku. Zwrócił uwagę na rolę wykwalifikowanych kadr technicznych w realizacji inwestycji drogowych i kolejowych oraz podziękował Jackowi Kwiatkowskiemu za współpracę w ramach Wojewódzkiej Rady Zatrudnienia.

Gratulacje w imieniu władz miasta przekazał wiceprezydent Katowic Maciej Biskupski. Z kolei wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar złożył jubileuszowe życzenia w imieniu sąsiedniego regionu. Podczas gali odczytano również listy gratulacyjne od wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza oraz sekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryka Kiepury.

Śląska Kurator Oświaty Aleksandra Dyla, nawiązując do motta FC Barcelony, zachęciła do postrzegania ZDZ jako instytucji wykraczającej poza tradycyjnie rozumiane kształcenie zawodowe. Jej słowa podkreśliły szeroki zakres działalności organizacji i znaczenie edukacji dla rozwoju człowieka.

100 lat ZDZ – jubileusz i spojrzenie w przyszłość

Uroczystość uzupełnił program artystyczny. Na scenie wystąpił zespół Hot 20 Strings, prezentujący gypsy jazz i swingowe aranżacje znanych motywów muzycznych. Goście obejrzeli również film jubileuszowy dokumentujący drogę instytucji od 1926 roku do współczesności, przygotowany pod hasłem „od 100 lat blisko człowieka, od 100 lat dla przyszłości”.

Gala zakończyła się częścią bankietową, podczas której uczestnicy wspólnie świętowali stulecie działalności ZDZ Katowice. Jubileusz był okazją do przypomnienia dorobku organizacji, podziękowania pracownikom i partnerom oraz podkreślenia znaczenia edukacji zawodowej dla gospodarki regionu.

Historia ZDZ Katowice pokazała, jak zmieniały się potrzeby rynku pracy i sposoby przygotowywania kadr – od kształcenia rzemieślników w okresie międzywojennym, przez przekwalifikowanie zawodowe w czasie transformacji gospodarczej, po rozwój nowoczesnych centrów umiejętności.