W piątek, 13 lutego 2026 roku, w Katowicach odbyły się uroczyste wojewódzkie obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej.
Instytut Pamięci Narodowej – Katowice | Wydarzenia
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej w Katowicach został zorganizowany przez katowicki oddział Instytutu Pamięci Narodowej (IPN), Okręg Śląski Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej (ŚZŻAK) oraz 13. Śląska Brygada Obrony Terytorialnej. Honorowy patronat nad obchodami objął Marszałek Województwa Śląskiego, Wojciech Saługa.
Tegoroczne obchody, upamiętniające bohaterów walczących o niepodległość Polski, zgromadziły przedstawicieli władz państwowych i samorządowych, duchowieństwo, kombatantów, młodzież oraz mieszkańców regionu.
Uroczystość na Cmentarzu Komunalnym w Katowicach
Pierwsza część obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy AK odbyła się na Centralnym Cmentarzu Komunalnym w Katowicach, gdzie odprawiono mszę świętą w intencji poległych żołnierzy Armii Krajowej. Po nabożeństwie uczestnicy udali się do kwatery żołnierzy AK, by oddać hołd poległym.
Podczas ceremonii pod Pomnikiem Pamięci Dowódców i Żołnierzy Armii Krajowej Okręgu Śląskiego głos zabrali m.in. Marek Wójcik, wojewoda śląski, oraz dr Andrzej Sznajder, dyrektor Oddziału IPN w Katowicach, który podkreślił, że Armia Krajowa była „armią obywatelską”, obejmującą przekrój całego społeczeństwa.
W trakcie uroczystości odbył się apel pamięci, salwa honorowa oraz ceremonia składania kwiatów i zniczy przez delegacje instytucji, organizacji i szkół. Szczególnie wzruszającym momentem było przekazanie plakietki „Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski” Jolancie Ziółkowskiej, córce zmarłego ppor. Janusza Mariana Mierzwińskiego.
Część oficjalna w Sali Sejmu Śląskiego
Druga część wojewódzkich obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy AK odbyła się w Sali Sejmu Śląskiego. Ceremonię prowadził Ryszard Świeboda, wiceprezes Okręgu Śląskiego ŚZŻAK. Wydarzenie rozpoczęło się od odegrania Hymnu Państwowego i Hymnu Armii Krajowej przez Orkiestrę Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach.
Część merytoryczną wypełnił wykład prof. dr. hab. Dariusza Nawrota z Uniwersytetu Śląskiego, zatytułowany „Historia Śląskiego Okręgu Armii Krajowej”. Wystąpieniu towarzyszyła prezentacja materiałów ikonograficznych i fotografii pochodzących z zasobów IPN, ukazujących działalność struktur AK na terenach wcielonych do III Rzeszy, w których służyło około 25 tysięcy zaprzysiężonych żołnierzy.
Odznaczenia dla zasłużonych i pielęgnowanie pamięci
Kulminacyjnym punktem wydarzenia było wręczenie odznaczeń państwowych, resortowych i środowiskowych osobom szczególnie zasłużonym dla pielęgnowania pamięci o żołnierzach Armii Krajowej.
Minister Lech Parell, szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, wręczył Medale „Pro Bono Poloniae” oraz „Pro Patria” osobom zaangażowanym w działalność edukacyjną i popularyzowanie postaw patriotycznych.
Medal błogosławionego ks. Jerzego Popiełuszki, przyznany przez biskupa polowego Wojska Polskiego Wiesława Lechowicza, wręczył ks. kan. ppłk Grzegorz Bechta.
Środowisko Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej przyznało natomiast Medale Pamiątkowe z okazji 35-lecia Związku oraz wyjątkowe wyróżnienia – Medale „SERCE”, którymi uhonorowano m.in. dr. Andrzeja Sznajdera, dyrektora katowickiego IPN.
Wyróżniono także osoby i instytucje aktywnie wspierające działania na rzecz edukacji historycznej i krzewienia pamięci o bohaterach Armii Krajowej. Decyzje o nadaniu medali państwowych odczytał płk Mariusz Tomalski.
Etos Armii Krajowej wciąż żywy
Zwieńczeniem uroczystości było wystąpienie Jana Musiała, prezesa Okręgu Śląskiego ŚZŻAK, który podkreślił, że przekazywanie wiedzy o historii AK młodemu pokoleniu stanowi moralny obowiązek i gwarancję ciągłości narodowej tożsamości. Jak zaznaczył, etos Armii Krajowej – Bóg, Honor, Ojczyzna – wciąż pozostaje fundamentem polskiego patriotyzmu.
